---
title: "Zhuangzi 莊子 – Interpretacja po polsku | Daozang"
url: "https://daozang.app/pl/text/KR5c0126/"
canonical: "https://daozang.app/pl/text/KR5c0126/"
lang: "pl"
edition:
  - "Źródło: Kanripo (Uniwersytet w Kioto)"
  - "Daozang section: 洞神部"
  - "Kanripo ID: KR5c0126"
  - "Podstawa (kod Kanripo): CHANT"
  - "Świadek (kod Kanripo): chant"
  - "Rozmiar: 33 tomów · 286,098 znaków"
source: "Kanripo 漢籍リポジトリ（京都大学）"
license: "CC BY-SA 4.0"
---

# 《莊子》

Dongshen 洞神部 · 33 tomów · 286,098 znaków

## O tej edycji

- **Źródło**: Kanripo (Uniwersytet w Kioto)
- **Daozang section**: 洞神部
- **Kanripo ID**: [`KR5c0126`](https://github.com/kanripo/KR5c0126)
- **Podstawa (kod Kanripo)**: `CHANT`
- **Świadek (kod Kanripo)**: `chant`
- **Rozmiar**: 33 tomów · 286,098 znaków

## Tom 1

逍遙遊第一北冥有魚，其名為鯤。鯤之大，不知其幾千里也。化而為鳥，其名為鵬。鵬之背，不知其幾千里也；怒而飛，其翼若垂天之雲。是鳥也，海運則將徙於南冥。南冥者，天池也。齊諧者，志怪者也。曰：「鵬之徙於南冥也，水擊三千里，摶扶搖而上者九萬里，去以六月息者也。」野馬也，塵埃也，生物之以息相吹也。天之蒼蒼，其正色邪？其遠而無所至極邪？其視下也，

**Interpretacja**

W otwierającym rozdziale "Zhuangzi · Swobodnej wędrówki" znajduje się niezwykła opowieść: w północnych głębinach morskich żyje ogromna ryba o imieniu Kun, której ciało rozciąga się na niewyobrażalne tysiące li. Ryba ta przemienia się następnie w potężnego ptaka zwanego Peng, którego grzbiet jest równie niezmierzony. Gdy rozpościera skrzydła, przypominają one chmury zwisające na horyzoncie. Ten boski ptak, gdy tylko zerwie się morski wiatr, wyrusza w podróż na południe, do "Niebiańskiego Jeziora".

Księga dziwów "Qi Xie" odnotowuje: "Gdy wielki Peng leci ku Południowemu Morzu, jego skrzydła wzburzają fale na trzy tysiące li, wznosząc się na podmuchach wichru na dziewięćdziesiąt tysięcy li wysokości. Tylko dzięki letnim wichrom czerwca może dokonać swej migracji". Wspomniane tu "dzikie konie" (odnoszące się do mgieł unoszących się nad wiosennymi polami) i wirujące pyły to naturalne zjawiska powstające z wzajemnego oddziaływania Qi (energii witalnej) nieba i ziemi.

Zhuangzi kończy tę opowieść głęboką refleksją: gdy spoglądamy w górę na błękit nieba, czy to naprawdę jest jego prawdziwy kolor? A może dlatego, że niebo jest zbyt odległe, nie jesteśmy w stanie dostrzec jego granic? Podobnie, gdybyśmy spojrzeli w dół z wielkiej wysokości, jaki obraz ujrzelibyśmy?

亦若是則已矣。且夫水之積也不厚，則負大舟也無力。覆杯水於坳堂之上，則芥為之舟；置杯焉則膠，水淺而舟大也。風之積也不厚，則其負大翼也無力。故九萬里，則風斯在下矣，而後乃今培風；背負青天，而莫之夭閼者，而後乃今將圖南。蜩與學鳩笑之曰：「我決起而飛，槍榆枋，時則不至，而控於地而已矣，奚以之九萬里而南為？」適莽蒼者，三湌而反，腹猶果然；適百里者，宿舂糧；適千里者，三月聚糧。之二蟲又何知！

**Interpretacja**

Ten fragment pochodzi z "Zhuangzi · Wędrówki poza światem" i używa żywych metafor, by zilustrować znaczenie gromadzenia zasobów:

【Metafora wody】

Gdy woda nie jest wystarczająco głęboka, nie uniesie dużego statku. Jeśli wylejesz filiżankę wody w zagłębieniu sali, źdźbło trawy może służyć jako łódka, ale postawiona filiżanka osadzi się na mieliźnie - to dlatego, że woda jest zbyt płytka, a "statek" zbyt duży.

【Metafora wiatru】

Gdy siła wiatru nie jest odpowiednio zgromadzona, nie uniesie potężnych skrzydeł mitycznego ptaka Peng. Aby wznieść się na wysokość dziewięćdziesięciu tysięcy li, Peng musi oprzeć się na potężnych prądach powietrza pod sobą. Tylko w ten sposób, unoszony wiatrem, może nieść niebiosa na swych barkach i lecieć na południe bez przeszkód.

【Drwiny cykady i gołębia】

Cykada i mały gołąb wyśmiewają jednak Penga: "My wzbijamy się gwałtownie w powietrze, lądujemy na wiązie, a jeśli nie możemy dolecieć, po prostu spadamy na ziemię. Po co lecieć aż dziewięćdziesiąt tysięcy li na południe?" To jak:

- Kto idzie na przedmieścia, zabiera prowiant na jeden dzień
- Kto wyrusza sto li dalej, przygotowuje zapasy na noc
- Kto podąża tysiąc li, gromadzi żywność na trzy miesiące

Jak te małe owady mogą zrozumieć aspiracje wielkiego Penga?

(Uwaga: "Peifeng" oznacza gromadzenie siły wiatru, "yao'e" - przeszkodę. Przeciwstawienie pokazuje, jak krótkowzroczni nie potrafią pojąć, że wielkie przedsięwzięcia wymagają solidnych fundamentów.)

小知不及大知，小年不及大年。奚以知其然也？朝菌不知晦朔，蟪蛄不知春秋，此小年也。楚之南有冥靈者，以五百歲為春，五百歲為秋；上古有大椿者，以八千歲為春，八千歲為秋。而彭祖乃今以久特聞，眾人匹之，不亦悲乎！湯之問棘也是已。窮髮之北有冥海者，天池也。有魚焉，其廣數千里，未有知其脩者，其名為鯤。有鳥焉，其名為鵬，背若泰山，翼若垂天之雲，

**Interpretacja**

W tym fragmencie "Zhuangzi" autor poprzez żywe metafory ukazuje różnice w percepcji i poziomach istnienia:

Granice poznania:

"Drobna przenikliwość nie sięga wielkiej mądrości, krótkie życie nie ogarnia długowieczności. Skąd to wiemy?

- Grzyby żyjące od świtu do zmierzchu (zhaojun) nie pojmują cyklu miesiąca
- Cykady letnie (huigu) nie rozumieją zmian całego roku"

To ograniczenia krótkiego istnienia.

Różne skale czasowe życia:

- Na południu Chu rośnie drzewo Mingling, którego wiosna trwa pięćset lat i tyleż jesień
- W dawnych czasach rosło drzewo Dachun, którego jedna wiosna liczyła osiem tysięcy lat, podobnie jesień

Tymczasem ludzie za wzór długowieczności biorą Peng Zu, który żył zaledwie osiemset lat - czyż to nie przykre?

Makrokosmiczne wymiary przestrzeni:

Gdy król Tang pytał mędrca Ji, usłyszał:

- Na jałowej północy jest mroczne morze zwane Niebiańskim Stawem
- Mieszka tam ryba Kun o szerokości tysięcy li, której długości nikt nie zmierzył
- Jest też ptak Peng, którego grzbiet jak góra Tai, a skrzydła jak chmury sięgające horyzontu

(Uwaga: Przez różnice w postrzeganiu czasu i przestrzeni przez różne formy życia, tekst ukazuje względność poznania. Mingling i Dachun reprezentują istnienie przekraczające ludzkie pojmowanie, zaś Kun i Peng symbolizują byty przekraczające ograniczenia przestrzeni - wszystkie służą Zhuangziemu do podważenia antropocentryzmu).

摶扶搖羊角而上者九萬里，絕雲氣，負青天，然後圖南，且適南冥也。斥鴳笑之曰：「彼且奚適也？我騰躍而上，不過數仞而下，翱翔蓬蒿之間，此亦飛之至也。而彼且奚適也？」此小大之辯也。故夫知效一官，行比一鄉，德合一君，而徵一國者，其自視也亦若此矣。而宋榮子猶然笑之。且舉世而譽之而不加勸，舉世而非之而不加沮，

**Interpretacja**

Ten fragment pochodzi z "Zhuangzi · Beztroskiej wędrówki" i opowiada o kontraście między wielkim ptakiem Peng a małą wróblą, ukazując głębszą filozofię życia.

Wielki ptak Peng wznosi się na wirach wiatru, sięgając dziewięćdziesięciu tysięcy li w górę, przebijając chmury, dźwigając błękit nieba na swych skrzydłach, by dopiero wtedy skierować się na południe, ku Morzu Południowemu. Tymczasem mała wróbel (chi yan) szydzi z niego: "Dokąd on w ogóle leci? Ja podskakuję i frunę, ledwie kilka metrów w górę, by zaraz opaść, przelatując między krzakami ziół – oto prawdziwy szczyt lotu! Po co mu te wszystkie wysiłki?" W tym właśnie przejawia się różnica między małym a wielkim.

Zhuangzi używa tej metafory, by zilustrować różnice w ludzkich horyzontach: niektórzy są zadowoleni, gdy ich umiejętności wystarczają do sprawowania urzędu, ich charakter zyskuje uznanie w swojej wiosce, a cnota (De) odpowiada władcy, zdobywając zaufanie całego państwa. Patrzą na siebie z taką samą samozadowoloną dumą jak wróbel. Lecz Song Rongzi (mędrzec z państwa Song) tylko się z nich naśmiewa. Nawet gdyby cały świat go chwalił, nie stałby się przez to bardziej gorliwy; nawet gdyby cały świat go potępiał, nie pozwoliłby, by go to zdołowało.

(Dodatkowe wyjaśnienie: Ta kontrastująca opowieść o ptaku Peng i wróblu ukazuje taoistyczną "dyskusję o małym i wielkim", demonstrując, jak różne poziomy świadomości prowadzą do skrajnie odmiennych postrzegania rzeczywistości. Postawa Song Rongziego ilustruje taoistyczną doskonałość w "niedoznawaniu wpływu zewnętrznych rzeczy" – kluczowy aspekt duchowego kultywowania Wuwei).

定乎內外之分，辯乎榮辱之竟斯已矣。彼其於世未數數然也。雖然，猶有未樹也。夫列子御風而行，泠然善也，旬有五日而後反。彼於致福者，未數數然也。此雖免乎行，猶有所待者也。若夫乘天地之正，而御六氣之辯，以遊無窮者，彼且惡乎待哉！故曰：至人無己，神人無功，聖人無名。堯讓天下於許由，曰：「日月出矣，而爝火不息，其於光也，不亦難乎！時雨降矣，

**Interpretacja**

W tekście Zhuangzi przedstawiono różne poziomy ludzkiego oświecenia:

Pierwsza część mówi, że ci, którzy potrafią odróżnić wewnętrzne od zewnętrznego i rozumieją granicę między honorem a hańbą, osiągnęli już pewien poziom mądrości. Jednak wciąż pozostają przywiązani do świata i nie osiągnęli pełnego wyzwolenia. Nawet Liezi – legendarny mistrz taoistyczny (Neidan) potrafiący ujeżdżać wiatr – choć wznosił się z gracją i wracał dopiero po piętnastu dniach, wciąż reprezentował ograniczony stopień oświecenia.

Druga część wyjaśnia, że nawet tacy jak Liezi, poszukujący duchowych nagród, nie są prawdziwie wyzwoleni. Choć uniknął chodzenia, wciąż zależał od wiatru. Prawdziwa mądrość polega na harmonijnym podążaniu za naturalnym porządkiem Nieba i Ziemi, na opanowaniu przemian sześciu rodzajów Qi (Yin-Yang, wiatr, deszcz, ciemność i światło), co pozwala swobodnie podróżować przez nieskończone wymiary istnienia – czy tacy ludzie potrzebują jakiegokolwiek oparcia?

Podsumowanie przedstawia trzy szczyty doskonałości: "Najwyżsi" (Zhiren) zapominają o sobie, "Duchowi" (Shenren) nie zabiegają o osiągnięcia, a "Mędrcy" (Shengren) nie pragną sławy.

Ostatnia część zawiera opowieść o cesarzu Yao, który chciał oddać władzę pustelnikowi Xu You, mówiąc: "Gdy świecą słońce i księżyc, po co utrzymywać płomyk świecy? Gdy spada deszcz, po co podlewać pola?" – pokazując, że wobec wyższych poziomów istnienia, światowe osiągnięcia stają się zbędne.

而猶浸灌，其於澤也，不亦勞乎！夫子立而天下治，而我猶尸之，吾自視缺然。請致天下。」許由曰：「子治天下，天下既已治也。而我猶代子，吾將為名乎？名者，實之賓也。吾將為賓乎？鷦鷯巢於深林，不過一枝；偃鼠飲河，不過滿腹。歸休乎君，予無所用天下為！庖人雖不治庖，尸祝不越樽俎而代之矣。」

**Interpretacja**

Ten fragment pochodzi z "Zhuangzi. Wędrówce poza światem" i opowiada historię Xu You, który odmówił cesarzowi Yao przekazania mu tronu. Oto współczesna interpretacja:

Cesarz Yao zwrócił się do Xu You: "Gdybyś tylko zgodził się objąć tron, świat natychmiast znalazłby się w doskonałym porządku. A ja wciąż zajmuję to stanowisko, choć czuję się niegodny. Pozwól, że przekażę ci władzę nad światem."

Xu You odpowiedział: "Skoro ty rządzisz światem, świat jest już dobrze zarządzony. Gdybym miał cię zastąpić, czyż nie czyniłbym tego dla pustej sławy? A sława to jedynie cień prawdziwej wartości. Czy mam gonić za cieniem?"

Następnie Xu You posłużył się metaforą: "Gdy ptak buduje gniazdo w głębi lasu, wystarczy mu jedna gałąź. Gdy polna mysz pije z rzeki, zaspokaja tylko swoje pragnienie. Wracaj do swoich spraw - po co mi cały świat?"

Na koniec dodał jeszcze jedno trafne porównanie: "Nawet jeśli kucharz nie przygotuje posiłku, kapłan odpowiedzialny za rytuały nie zajmie jego miejsca przy kuchennym piecu!" (Tu "kapłan" odnosi się do osoby reprezentującej bóstwa podczas ceremonii, a "naczynia rytualne" to święte przedmioty używane w ofiarach).

Ta opowieść ilustruje taoistyczną zasadę Wuwei (niedziałania) - prawdziwy mędrzec nie pragnie władzy, podobnie jak wszystkie istoty w naturze znajdują swoje właściwe miejsce. Przykłady ptaka i myszy pokazują, że człowiek potrzebuje naprawdę niewiele i nie powinien zabiegać o próżną sławę czy nadmiar władzy.

肩吾問於連叔曰：「吾聞言於接輿，大而無當，往而不反。吾驚怖其言，猶河漢而無極也；大有逕庭，不近人情焉。」連叔曰：「其言謂何哉？」曰：「藐姑射之山，有神人居焉，肌膚若冰雪，淖約若處子。不食五穀，吸風飲露。乘雲氣，御飛龍，而遊乎四海之外。其神凝，使物不疵癘而年穀熟，吾以是狂而不信也。」

**Interpretacja**

Jianwu zwrócił się do Lianshu z pytaniem: "Słyszałem niedawno słowa Jieyu, pustelnika z Chu, które wydały mi się tak przesadne i nieprawdopodobne, że aż graniczące z absurdem. Jego mowa wzbudziła we mnie niepokój niczym rozległa Droga Mleczna na niebie – tak bardzo odbiegała od zwykłej logiki i ludzkiej natury, że wydała mi się całkowicie oderwana od rzeczywistości."

Lianshu zapytał: "Cóż takiego powiedział?"

Jianwu odparł: "Mówił o odległej górze Guye, gdzie mieszka istota boska. Jej skóra jest biała jak śnieg i lód, a postać delikatna niczym u młodej dziewczyny. Nie spożywa ziaren ani pokarmów, żywiąc się jedynie czystym wiatrem i pijąc poranną rosę. Potrafi dosiąść obłoków i dosiadać latających smoków, podróżując poza cztery morza. Gdy tylko skupi swego Shen (ducha), może zapobiec wszelkim klęskom i sprawić, że plony obficie rodzą się same. Uważam to za szalone brednie, zupełnie niewiarygodne."

(Dodatkowe wyjaśnienie: Ta rozmowa przedstawia nadprzyrodzony wizerunek "istoty boskiej" z tekstów Zhuangzi, ukazując taoistyczne dążenie do ideału osobowości wykraczającej poza świat doczesny i żyjącej w nieskrępowanej wolności. Opisy takie jak "nieżywiąca się ziarnami" stały się później ważnymi elementami wierzeń w nieśmiertelnych w taoizmie.)

連叔曰：「然。」瞽者無以與乎文章之觀，聾者無以與乎鍾鼓之聲。豈唯形骸有聾瞽哉？夫知亦有之。是其言也，猶時女也。之人也，之德也，將旁礴萬物以為一，世蘄乎亂，孰弊弊焉以天下為事！之人也，物莫之傷，大浸稽天而不溺，大旱金石流土山焦而不熱。是其塵垢粃穅，將猶陶鑄堯舜者也，孰肯以物為事！「宋人資章甫而適諸越，越人斷髮文身，無所用之。堯治天下之民，

**Interpretacja**

Lian Shu odpowiedział: "Istotnie tak jest."

"Ślepiec nie potrafi docenić piękna wzorów,

głuchy nie usłyszy dźwięku dzwonów i bębnów.

Czyż tylko ciało może być głuche i ślepe?

Takie same ułomności istnieją w ludzkim umyśle.

Te słowa

odnoszą się właśnie do ciebie."

"Ów Człowiek Duchowy (ten, który osiągnął Dao),

jego De (Cnota/Moc)

potrafi ogarnąć wszystkie istnienia i zjednoczyć je w całość.

Gdy świat pogrąża się w chaosie,

czyż będzie się trudził zarządzaniem Podniebnym Mandatem?"

"Taki człowiek

nie może zostać zraniony przez zewnętrzne rzeczy.

Nawet gdy potopy sięgają niebios, nie zostanie zatopiony,

gdy wielka susza topi metale i kamienie, nie odczuje gorąca.

Proch i odpady z jego ciała

mogłyby stworzyć mądrych władców takich jak Yao i Shun,

jakże więc mógłby zaprzątać sobie głowę światowymi sprawami!"

"Mieszkaniec Song przywiózł ceremonialne czapki (zhangfu) by sprzedać je w Yue,

lecz lud Yue obcina włosy krótko i tatuuje ciała,

więc zupełnie ich nie potrzebują.

Gdy Yao zarządzał podniebnym ludem..."

(Objaśnienia:

1. Metafora ślepoty i głuchoty ilustruje, że ograniczenia percepcji dotyczą nie tylko zmysłów, ale także poziomu umysłowego

2. "Człowiek Duchowy" to w filozofii Zhuangzi osoba o najwyższym stopniu kultywacji, zdolna do osiągnięcia jedności z wszechrzeczą

3. Przypowieść o handlarzu czapek pokazuje, że niewłaściwe działania są jak sprzedawanie towarów tam, gdzie nie ma na nie zapotrzebowania)

平海內之政，往見四子藐姑射之山，汾水之陽，窅然喪其天下焉。」惠子謂莊子曰：「魏王貽我大瓠之種，我樹之成而實五石，以盛水漿，其堅不能自舉也。剖之以為瓢，則瓠落無所容。非不呺然大也，吾為其無用而掊之。」莊子曰：「夫子固拙於用大矣。宋人有善為不龜手之藥者，世世以洴澼絖為事。客聞之，請買其方百金。聚族而謀曰：「『我世世為洴澼絖，

**Interpretacja**

Pierwszy fragment:

Dawno temu pewien człowiek odniósł wielkie sukcesy w zarządzaniu państwem. Później udał się do mitycznej góry Miaoguye, by odwiedzić czterech oświeconych mistrzów. Gdy dotarł do północnego brzegu rzeki Fen, nagle uświadomił sobie, że wszystkie jego wcześniejsze osiągnięcia polityczne stały się zupełnie bez znaczenia. (Zhuangzi używa tej przypowieści, by zilustrować jak praktykujący Dao przekracza przyziemne troski)

Drugi fragment:

Hui Shi (przedstawiciel szkoły Mingjia) powiedział Zhuangziemu: "Król Wei podarował mi nasiona ogromnej tykwy. Wyhodowane owoce były tak duże, że mogły pomieścić pięć dan [starożytna jednostka pojemności]. Gdy próbowałem użyć jej jako naczynia na wodę, okazała się zbyt krucha, by utrzymać własny ciężar. Po przecięciu na łyżki, były zbyt duże, by pasować do jakiegokolwiek pojemnika. Choć tykwa była imponująco wielka, uznałem ją za bezużyteczną i rozbiłem."

Trzeci fragment:

Zhuangzi odpowiedział: "Naprawdę nie potraficie wykorzystywać wielkich rzeczy. W państwie Song żył człowiek, który opracował maść chroniącą przed odmrożeniami rąk. Przez pokolenia jego rodzina utrzymywała się z pomocy pracownikom piorącym jedwab. Pewien przybysz usłyszał o tym i zaproponował sto złotych za recepturę. (Poprzez tę historię Zhuangzi pokazuje, że wartość rzeczy zależy od sposobu ich wykorzystania)"

不過數金；今一朝而鬻技百金，請與之。』客得之，以說吳王。越有難，吳王使之將，冬與越人水戰，大敗越人，裂地而封之。能不龜手，一也；或以封，或不免於洴澼絖，則所用之異也。今子有五石之瓠，何不慮以為大樽而浮乎江湖，而憂其瓠落無所容？則夫子猶有蓬之心也夫！」惠子謂莊子曰：「吾有大樹，人謂之樗。其大本擁腫而不中繩墨，其小枝卷曲而不中規矩，立之塗，

**Interpretacja**

Ten fragment pochodzi z "Zhuangzi" i przedstawia trzy przypowieści ilustrujące zasadę "pełnego wykorzystania rzeczy". Oto współczesna interpretacja:

【Opowieść o maści przeciw odmrożeniom】

Pewna rodzina od pokoleń posiadała recepturę maści zapobiegającej pękaniu dłoni na mrozie (bu gui shou), zarabiając jedynie skromne sumy na jej sprzedaży. Kiedy ktoś wykupił ten sekret za wysoką cenę i ofiarował królowi Wu, sytuacja zmieniła się diametralnie. Gdy Yue zaatakowało, król Wu wykorzystał maść podczas zimowej bitwy wodnej - jego żołnierze, chronieni przed odmrożeniami, odnieśli druzgocące zwycięstwo, a odkupiciel otrzymał ziemię w lenno. Ta sama receptura - raz służyła tylko do płukania jedwabiu, innym razem przyniosła tytuły i władzę. Klucz tkwi w sposobie zastosowania.

【Przypowieść o wielkiej tykwie】

"Posiadasz tykwę (hu) mogącą pomieścić pięć dan zboża - dlaczego nie uczynisz z niej pływającej łodzi (da zun), by żeglować po rzekach i jeziorach? Zamiast tego martwisz się, że jest zbyt duża i nie masz gdzie jej przechować! To pokazuje, że twój umysł wciąż jest wąski jak zarastająca drogi bylica."

【Drzewo pozornie bezużyteczne】

Hui Shi mówi Zhuangziemu: "Mam wielkie drzewo, które ludzie nazywają ailanthus (chu). Jego pień jest zniekształcony i nie da się go wyprostować liną ciesielską, gałęzie powykrzywiane nie pasują do cyrkla ani kątownicy..." (Zhuangzi odpowie później, wykazując "pożytek z nieużyteczności", pokazując że pozornie bezużyteczne rzeczy mogą mieć głębsze zastosowanie).

Te trzy przykłady demonstrują, że wartość rzeczy nie leży w nich samych, ale w sposobie ich wykorzystania. Ta sama maść może dać różne efekty, wielka tykwa może stać się skarbem, a "bezużyteczne" drzewo może mieć ukryte zalety - wszystko to zachęca do wykroczenia poza konwencjonalne myślenie.

匠者不顧。今子之言，大而無用，眾所同去也。」莊子曰：「子獨不見狸狌乎？卑身而伏，以候敖者；東西跳梁，不避高下；中於機辟，死於罔罟。今夫斄牛，其大若垂天之雲。此能為大矣，而不能執鼠。今子有大樹，患其無用，何不樹之於無何有之鄉，廣莫之野，彷徨乎無為其側，逍遙乎寢臥其下。不夭斤斧，物無害者，無所可用，安所困苦哉！

**Interpretacja**

Zhuangzi powiedział: "Czy nigdy nie widziałeś dzikiego kota lub łasicy? Wyginają grzbiety, czając się w zasadzce, by pochwycić przechodzącą zdobycz; skaczą na wschód i zachód, nie zważając na wysokość, aż w końcu wpadają w sidła i giną w sieciach."

"Spójrz teraz na jakoa – jego ciało jest wielkie jak chmura na horyzoncie. Choć osiąga ogromne rozmiary, nie potrafi nawet złapać myszy. Ty zaś masz wielkie drzewo i martwisz się, że jest bezużyteczne. Dlaczego nie zasadzisz je na pustkowiu Niebytu? Mógłbyś wówczas przechadzać się beztrosko u jego boku, leżeć swobodnie w jego cieniu. Nie ścięłyby go siekiery, nic by mu nie zagroziło. Skoro jest tak bezużyteczne, jakże miałoby ściągnąć na siebie nieszczęścia?"

[Komentarz: Ta przypowieść Zhuangziego ilustruje filozofię "pożytku z nieużyteczności". Dzikie koty i łasice symbolizują tych, którzy pozornie są sprytni, lecz sami stają się ofiarami. Jak zaś reprezentuje pozornie potężne, lecz niepraktyczne istnienia. Zhuangzi głosi harmonię z naturą, wskazując, że to właśnie pozornie bezużyteczne rzeczy potrafią zachować swoją integralność.]

」

---

原文底本：Kanripo 漢籍リポジトリ（京都大学），CC BY-SA 4.0。  
Source text: Kanripo Chinese Classics Repository (Kyoto University), CC BY-SA 4.0.  
HTML version: https://daozang.app/pl/text/KR5c0126/