《莊子》卷6

洞神部 卷 6 / 33 11,918 字
返回《莊子》
src: ZHUANG 6.1.1 Guo Qingfan 224; Wang Shumin 205; Fang Yong 172; Chen Guying 168 dating: 8110 6 大宗師第六 知天之所為, 知人之所為者, 至矣。 知天之所為者, 天而生也; 知人之所為者, 以其知之所知 以養其知之所不知, 終其天年 而不中道夭者, 是知之盛也。 src: ZHUANG 6.1.2 Guo Qingfan 225; Wang Shumin 205; Fang Yong 172; Chen Guying 168 dating: 8110 雖然,有患。 夫知有所待而後當, 其所待者特未定也。 庸詎知吾所謂天之非人乎? 所謂人之非天乎? src: ZHUANG 6.1.3 Guo Qingfan 226; Wang Shumin 205; Fang Yong 172; Chen Guying 168 dating: 8110 且有真人而後有真知。 何謂真人? 古之真人, 不逆寡, 不雄成, 不謨士。 若然者, 過而弗悔, 當而不自得也。 src: ZHUANG 6.1.4 Guo Qingfan 226; Wang Shumin 205; Fang Yong 172; Chen Guying 169 dating: 8110 若然者, 登高不慄, 入水不濡, 入火不熱。 是知之能登假於道也若此。 src: ZHUANG 6.1.5 Guo Qingfan 229; Wang Shumin 205; Fang Yong 172; Chen Guying 169 dating: 8110 古之真人, 其寢不夢, 其覺无憂, 其食不甘, 其息深深。 真人之息以踵, 眾人之息以喉。 屈服者, 其嗌言若哇。 其耆欲深者, 其天機淺。 src: ZHUANG 6.1.6 Guo Qingfan 229; Wang Shumin 209; Fang Yong 172; Chen Guying 169 dating: 8110 古之真人, 不知說生, 不知惡死; 其出不訢, 其入不距; 翛然而往, 翛然而來 而已矣。 不志其所始, 不求其所終; src: ZHUANG 6.1.7 Guo Qingfan 229; Wang Shumin 209; Fang Yong 172; Chen Guying 169 dating: 8110 受而喜之, 忘而復之, 是之謂 不以心捐道, 不以人助天。 是之謂真人。 src: ZHUANG 6.1.8 Guo Qingfan 230; Wang Shumin 209; Fang Yong 172; Chen Guying 169 dating: 8110 若然者, 其心忘, 其容寂, 其顙頯; 淒然似秋, 煖然似春, 喜怒通四時, 與物有宜 而莫知其極。 src: ZHUANG 6.1.9 Guo Qingfan 232; Wang Shumin 209; Fang Yong 172; Chen Guying 169 dating: 8110 故聖人之用兵也, 亡國而不失人心; 利澤施乎萬世, 不為愛人。 故樂通物, 非聖人也; 有親, 非仁也; 天時, 非賢也; src: ZHUANG 6.1.10 Guo Qingfan 232; Wang Shumin 209; Fang Yong 172; Chen Guying 169 dating: 8110 利害不通, 非君子也; 徇名失己, 非士也; 亡身不真, 非役人也。 src: ZHUANG 6.1.11 Guo Qingfan 232; Wang Shumin 209; Fang Yong 173; Chen Guying 169 dating: 8110 若狐不偕、 務光、 伯夷、 叔齊、 箕子、 胥餘、 紀他、申徒狄, 是役人之役, 適人之適, 而不自適其適者也。 src: ZHUANG 6.1.12 Guo Qingfan 232; Wang Shumin 215; Fang Yong 173; Chen Guying 169 dating: 8110 古之真人, 其狀義而不朋, 若不足而不承; 與乎其觚而不堅也, 張乎其虛而不華也; 邴邴乎其似喜乎! 崔乎其不得已乎! 滀乎進我色也, 與乎止我德也; src: ZHUANG 6.1.13 Guo Qingfan 232; Wang Shumin 215; Fang Yong 173; Chen Guying 170 dating: 8110 厲乎其似世乎! 謷乎其未可制也; 連乎其似好閉也, 悗乎忘其言也。 以刑為體, 以禮為翼, 以知為時, 以德為循。 src: ZHUANG 6.1.14 Guo Qingfan 232; Wang Shumin 215; Fang Yong 173; Chen Guying 170 dating: 8110 以刑為體者, 綽乎其殺也; 以禮為翼者, 所以行於世也; 以知為時者, 不得已於事也; 以德為循者, 言其與有足者至於丘也; 而人真以為勤行者也。 src: ZHUANG 6.1.15 Guo Qingfan 232; Wang Shumin 215; Fang Yong 173; Chen Guying 170 dating: 8110 故其好之也一, 其弗好之也一。 其一也一, 其不一也一。 其一與天為徒, 其不一與人為徒。 天與人不相勝也, 是之謂真人。 src: ZHUANG 6.2.1 Guo Qingfan 241; Wang Shumin 223; Fang Yong 1i1; Chen Guying 177 dating: 8110 死生,命也, 其有夜旦之常, 天也。 人之有所不得與, 皆物之情也。 彼特以天為父 而身猶愛之, 而況其卓乎! 人特以有君為愈乎己, 而身猶死之, 而況其真乎! src: ZHUANG 6.2.2 Guo Qingfan 242; Wang Shumin 223; Fang Yong 1i2; Chen Guying 178 dating: 8110 泉涸, 魚相與處於陸, 相呴以濕, 相濡以沫, 不如相忘於江湖。 與其譽堯而非桀也, 不如兩忘 而化其道。 src: ZHUANG 6.2.3 Guo Qingfan 242; Wang Shumin 223; Fang Yong 1i2; Chen Guying 178 dating: 8110 夫大塊載我以形, 勞我以生, 佚我以老, 息我以死。 故善吾生者, 乃所以善吾死也。 src: ZHUANG 6.2.4 Guo Qingfan 243; Wang Shumin 223; Fang Yong 1i2; Chen Guying 178 dating: 8110 夫藏舟於壑, 藏山於澤, 謂之固矣。 然而夜半有力者負之而走, 昧者不知也。 藏小大有宜, 猶有所遯。 src: ZHUANG 6.2.5 Guo Qingfan 243; Wang Shumin 223; Fang Yong 1i2; Chen Guying 178 dating: 8110 若夫藏天下於天下 而不得所遯, 是恆物之大情也。 特犯人之形 而猶喜之。 若人之形者, 萬化而未始有極也, 其為樂可勝計邪! 故聖人將遊於物之所不得遯而皆存。 src: ZHUANG 6.2.6 Guo Qingfan 244; Wang Shumin 223; Fang Yong 1i2; Chen Guying 178 dating: 8110 善夭善老, 善始善終, 人猶效之, 又況萬物之所係, 而一化之所待乎! src: ZHUANG 6.3.1 Guo Qingfan 246; Wang Shumin 230; Fang Yong 185; Chen Guying 1i1 dating: 8110 夫道, 有情有信, 无為无形; 可傳而不可受, 可得而不可見; 自本自根, 未有天地, 自古以固存; 神鬼神帝, 生天生地; src: ZHUANG 6.3.2 Guo Qingfan 247; Wang Shumin 230; Fang Yong 185; Chen Guying 1i1 dating: 8110 在太極之先而不為高, 在六極之下而不為深, 先天地生而不為久, 長於上古而不為老。 狶韋氏得之, 以挈天地; 伏戲得之, 以襲氣母; src: ZHUANG 6.3.3 Guo Qingfan 247; Wang Shumin 230; Fang Yong 185; Chen Guying 1i1 dating: 8110 維斗得之, 終古不忒; 日月得之, 終古不息; 堪坏得之, 以襲崑崙; 馮夷得之, 以遊大川; 肩吾得之, 以處大山; src: ZHUANG 6.3.4 Guo Qingfan 247; Wang Shumin 230; Fang Yong 185; Chen Guying 1i1 dating: 8110 黃帝得之, 以登雲天; 顓頊得之, 以處玄宮; 禺強得之, 立乎北極; 西王母得之, 坐乎少廣, 莫知其始, 莫知其終; src: ZHUANG 6.3.5 Guo Qingfan 247; Wang Shumin 230; Fang Yong 185; Chen Guying 1i1 dating: 8110 彭祖得之, 上及有虞, 下及五伯; 傅說得之, 以相武丁, 奄有天下, 乘東維, 騎箕尾, 而比於列星。 src: ZHUANG 6.4.1 Guo Qingfan 251; Wang Shumin 237; Fang Yong 189; Chen Guying 1i3 dating: 8110 南伯子葵問乎女偊曰: 「子之年長矣, 而色若孺子, 何也?」 曰: 「吾聞道矣。」 南伯子葵曰: 「道可得學邪?」 src: ZHUANG 6.4.2 Guo Qingfan 252; Wang Shumin 237; Fang Yong 189; Chen Guying 1i4 dating: 8110 曰: 「惡!惡可! 子非其人也。 夫卜梁倚有聖人之才 而无聖人之道, 我有聖人之道 而无聖人之才, 吾欲以教之, 庶幾其果為聖人乎! src: ZHUANG 6.4.3 Guo Qingfan 252; Wang Shumin 237; Fang Yong 189; Chen Guying 1i4 dating: 8110 不然, 以聖人之道告聖人之才,亦易矣。 吾猶守而告之, 參日而後能外天下; 已外天下矣, 吾又守之, 七日而後能外物; 已外物矣, 吾又守之, 九日而後能外生; src: ZHUANG 6.4.4 Guo Qingfan 252; Wang Shumin 237; Fang Yong 189; Chen Guying 1i4 dating: 8110 已外生矣, 而後能朝徹; 朝徹, 而後能見獨; 見獨, 而後能无古今; src: ZHUANG 6.4.5 Guo Qingfan 252; Wang Shumin 237; Fang Yong 189; Chen Guying 1i4 dating: 8110 无古今, 而後能入於不死不生。 殺生者不死, 生生者不生。 其為物, 无不將也, 无不迎也; 无不毀也, 无不成也。 其名為攖寧。 攖寧也者, 攖而後成者也。」 src: ZHUANG 6.4.6 Guo Qingfan 256; Wang Shumin 240; Fang Yong 190; Chen Guying 1i4 dating: 8110 南伯子葵曰: 「子獨惡乎聞之?」 曰: 「聞諸副墨之子, 副墨之子聞諸洛誦之孫, 洛誦之孫聞之瞻明, 瞻明聞之聶許, 聶許聞之需役, 需役聞之於謳, 於謳聞之玄冥, 玄冥聞之參寥, 參寥聞之疑始。」 src: ZHUANG 6.5.1 Guo Qingfan 258; Wang Shumin 241; Fang Yong 193; Chen Guying 188 dating: 8110 子祀、 子輿、 子犁、子來 四人相與語曰: 「孰能以无為首, 以生為脊, 以死為尻, 孰知死生存亡 之一體者, 吾與之友矣。」 四人相視而笑, 莫逆於心, 遂相與為友。 src: ZHUANG 6.5.2 Guo Qingfan 258; Wang Shumin 241; Fang Yong 193; Chen Guying 189 dating: 8110 俄而子輿有病, 子祀往問之。 曰: 「偉哉夫造物者,將以予為此拘拘也! 曲僂發背, 上有五管, 頤隱於齊, 肩高於頂, 句贅指天。」 陰陽之氣有沴, src: ZHUANG 6.5.3 Guo Qingfan 258; Wang Shumin 241; Fang Yong 193; Chen Guying 189 dating: 8110 其心間而无事, 跰𨇤而鑑于井, 曰: 「嗟乎! 夫造物者又將以予為此拘拘也!」 子祀曰: 「女惡之乎?」 src: ZHUANG 6.5.4 Guo Qingfan 260; Wang Shumin 241; Fang Yong 193; Chen Guying 189 dating: 8110 曰: 「亡,予何惡! 浸假而化予之左臂 以為雞, 予因以求時夜; 浸假而化予之右臂 以為彈, 予因以求鴞炙; src: ZHUANG 6.5.5 Guo Qingfan 260; Wang Shumin 241; Fang Yong 193; Chen Guying 189 dating: 8110 浸假而化予之尻以為輪, 以神為馬, 予因而乘之, 豈更駕哉! 且夫得者,時也; 失者,順也; 安時而處順, 哀樂不能入也。 src: ZHUANG 6.5.6 Guo Qingfan 260; Wang Shumin 241; Fang Yong 193; Chen Guying 189 dating: 8110 此古之所謂縣解也, 而不能自解者, 物有結之。 且夫物不勝天 久矣, 吾又何惡焉!」 src: ZHUANG 6.5.7 Guo Qingfan 261; Wang Shumin 246; Fang Yong 193; Chen Guying 189 dating: 8110 俄而子來有病, 喘喘然將死, 其妻子環而泣之, 犁往問之, 曰: 「叱!避!无怛化!」 倚其戶與之語曰: src: ZHUANG 6.5.8 Guo Qingfan 261; Wang Shumin 246; Fang Yong 194; Chen Guying 189 dating: 8110 「偉哉造化! 又將奚以汝為, 將奚以汝適? 以汝為鼠肝乎? 以汝為蟲臂乎?」 子來曰: 「父母於子, 東西南北, 唯命之從。 陰陽於人, 不翅於父母; 彼近吾死 而我不聽, 我則悍矣, 彼何罪焉! src: ZHUANG 6.5.9 Guo Qingfan 262; Wang Shumin 246; Fang Yong 194; Chen Guying 189 dating: 8110 夫大塊載我以形, 勞我以生, 佚我以老, 息我以死。 故善吾生者, 乃所以善吾死也。 今大冶鑄金, 金踊躍曰 『我且必為鏌鋣』, 大冶必以為不祥之金。 src: ZHUANG 6.5.10 Guo Qingfan 262; Wang Shumin 246; Fang Yong 194; Chen Guying 189 dating: 8110 今一犯人之形, 而曰『人耳人耳』, 夫造化者必以為不祥之人。 今一以天地為大鑪, 以造化為大冶, 惡乎往而不可哉!」 成然寐, 蘧然覺。 src: ZHUANG 6.6.1 Guo Qingfan 264; Wang Shumin 250; Fang Yong 197; Chen Guying 193 dating: 8110 子桑戶、 孟子反、 子琴張三人相與友,曰: 「孰能相與於无相與, 相為於无相為? 孰能登天遊霧, 撓挑无極; 相忘以生,无所終窮?」 三人相視而笑, 莫逆於心, 遂相與友。 src: ZHUANG 6.6.2 Guo Qingfan 266; Wang Shumin 250; Fang Yong 197; Chen Guying 193 dating: 8110 莫然有間, 而子桑戶死, 未葬。 孔子聞之, 使子貢往待事焉。 或編曲, 或鼓琴, src: ZHUANG 6.6.3 Guo Qingfan 266; Wang Shumin 250; Fang Yong 197; Chen Guying 193 dating: 8110 相和而歌曰: 「嗟來桑戶乎! 嗟來桑戶乎! 而已反其真, 而我猶為人猗!」 子貢趨而進曰: 「敢問 臨尸而歌,禮乎?」 src: ZHUANG 6.6.4 Guo Qingfan 267; Wang Shumin 250; Fang Yong 197; Chen Guying 193 dating: 8110 二人相視而笑曰: 「是惡知禮意!」 子貢反, 以告孔子,曰: 「彼何人者邪? 脩行无有, 而外其形骸, 臨尸而歌,顏色不變, 无以命之。 彼何人者邪?」 src: ZHUANG 6.6.5 Guo Qingfan 267; Wang Shumin 250; Fang Yong 197; Chen Guying 193 dating: 8110 孔子曰: 「彼,遊方之外者也; 而丘,遊方之內者也。 外內不相及, 而丘使女往弔之,丘則陋矣。 彼方且與造物者為人, 而遊乎天地之一氣。 src: ZHUANG 6.6.6 Guo Qingfan 268; Wang Shumin 250; Fang Yong 197; Chen Guying 193 dating: 8110 彼以生為附贅縣疣, 以死為決𤴯潰癰, 夫若然者, 又惡知死生先後之所在! 假於異物, 託於同體; 忘其肝膽, 遺其耳目; 反覆終始, 不知端倪; src: ZHUANG 6.6.7 Guo Qingfan 268; Wang Shumin 250; Fang Yong 197; Chen Guying 193 dating: 8110 芒然彷徨乎塵垢之外, 逍遙乎无為之業。 彼又惡能憒憒然為世俗之禮, 以觀眾人之耳目哉!」 src: ZHUANG 6.6.8 Guo Qingfan 271; Wang Shumin 256; Fang Yong 197; Chen Guying 194 dating: 8110 子貢曰: 「然則夫子何方之依?」 曰: 「丘,天之戮民也。 雖然,吾與汝共之。」 子貢曰: 「敢問其方。」 src: ZHUANG 6.6.9 Guo Qingfan 272; Wang Shumin 256; Fang Yong 197; Chen Guying 194 dating: 8110 孔子曰: 「魚相造乎水, 人相造乎道。 相造乎水者, 穿池而養給; 相造乎道者, 无事而生定。 故曰, 魚相忘乎江湖, 人相忘乎道術。」 子貢曰: 「敢問畸人。」 src: ZHUANG 6.6.10 Guo Qingfan 273; Wang Shumin 256; Fang Yong 197; Chen Guying 194 dating: 8110 曰: 「畸人者, 畸於人而侔於天。 故曰: 天之小人, 人之君子; 人之君子, 天之小人也。」 src: ZHUANG 6.7.1 Guo Qingfan 274; Wang Shumin 258; Fang Yong 201; Chen Guying 199 dating: 8110 顏回問仲尼曰: 「孟孫才, 其母死, 哭泣无涕, 中心不慼, 居喪不哀。 无是三者, 以善喪蓋魯國。 固有无其實而得其名者乎? 回壹怪之。」 src: ZHUANG 6.7.2 Guo Qingfan 274; Wang Shumin 258; Fang Yong 201; Chen Guying 199 dating: 8110 仲尼曰: 「夫孟孫氏盡之矣, 進於知矣。 唯簡之 而不得, 夫已有所簡矣。 孟孫氏 不知所以生, 不知所以死; src: ZHUANG 6.7.3 Guo Qingfan 274; Wang Shumin 258; Fang Yong 202; Chen Guying 199 dating: 8110 不知就先, 不知就後; 若化為物, 以待其所不知之化已乎! 且方將化, 惡知不化哉? 方將不化, 惡知已化哉? src: ZHUANG 6.7.4 Guo Qingfan 275; Wang Shumin 258; Fang Yong 202; Chen Guying 199 dating: 8110 吾特與汝, 其夢未始覺者邪! 且彼有駭形 而无損心, 有旦宅 而无情死。 孟孫氏特覺, 人哭亦哭, 是自其所以乃。 src: ZHUANG 6.7.5 Guo Qingfan 275; Wang Shumin 258; Fang Yong 202; Chen Guying 199 dating: 8110 且也相與吾之耳矣, 庸詎知吾所謂吾之乎? 且汝夢為鳥而厲乎天, 夢為魚而沒於淵。 不識今之言者, 其覺者乎, 其夢者乎? src: ZHUANG 6.7.6 Guo Qingfan 275; Wang Shumin 258; Fang Yong 202; Chen Guying 199 dating: 8110 造適不及笑, 獻笑不及排, 安排而去化, 乃入於寥天一。」 src: ZHUANG 6.8.1 Guo Qingfan 278; Wang Shumin 258; Fang Yong 204; Chen Guying 202 dating: 8110 意而子見許由。 許由曰: 「堯何以資汝?」 意而子曰: 「堯謂我: 『汝必躬服仁義 而明言是非。』」 許由曰: 「而奚來為軹? src: ZHUANG 6.8.2 Guo Qingfan 279; Wang Shumin 258; Fang Yong 204; Chen Guying 202 dating: 8110 夫堯既已黥汝以仁義, 而劓汝以是非矣, 汝將何以遊夫遙蕩恣睢轉徙之塗乎?」 意而子曰: 「雖然, 吾願遊於其藩。」 許由曰: 「不然。 src: ZHUANG 6.8.3 Guo Qingfan 280; Wang Shumin 258; Fang Yong 204; Chen Guying 202 dating: 8110 夫盲者无以與乎眉目顏色之好, 瞽者无以與乎青黃黼黻之觀。」 意而子曰: 「夫无莊之失其美, 據梁之失其力, 黃帝之亡其知, 皆在鑪捶之間耳。 src: ZHUANG 6.8.4 Guo Qingfan 280; Wang Shumin 258; Fang Yong 204; Chen Guying 202 dating: 8110 庸詎知夫造物者之不息我黥而補我劓, 使我乘成以隨先生邪?」 許由曰: 「噫! 未可知也。 我為汝言其大略。 src: ZHUANG 6.8.5 Guo Qingfan 2i1; Wang Shumin 258; Fang Yong 204; Chen Guying 202 dating: 8110 吾師乎!吾師乎!𩐋 萬物 而不為義, 澤及萬世 而不為仁, 長於上古 而不為老, 覆載天地 刻彫眾形 而不為巧, 此所遊已。」 src: ZHUANG 6.9.1 Guo Qingfan 2i2; Wang Shumin 268; Fang Yong 206; Chen Guying 205 dating: 8110 顏回曰: 「回益矣。」 仲尼曰: 「何謂也?」 曰: 「回忘禮樂矣。」 曰: 「可矣, 猶未也。」 src: ZHUANG 6.9.2 Guo Qingfan 2i3; Wang Shumin 268; Fang Yong 206; Chen Guying 205 dating: 8110 它日, 復見, 曰: 「回益矣。」 曰: 「何謂也?」 曰: 「回忘仁義矣。」 曰: 「可矣, 猶未也。」 它日, 復見,曰: 「回益矣。」 曰: 「何謂也?」 曰: 「回坐忘矣。」 src: ZHUANG 6.9.3 Guo Qingfan 2i4; Wang Shumin 268; Fang Yong 206; Chen Guying 205 dating: 8110 仲尼蹴然曰: 「何謂坐忘?」 顏回曰: 「墮枝體, 黜聰明, 離形去知, 同於大通, 此謂坐忘。」 src: ZHUANG 6.9.4 Guo Qingfan 2i4; Wang Shumin 268; Fang Yong 206; Chen Guying 205 dating: 8110 仲尼曰: 「同則无好也, 化則无常也。 而果其賢乎! 丘也請從而後也。」 src: ZHUANG 6.10.1 Guo Qingfan 285; Wang Shumin 271; Fang Yong 208; Chen Guying 208 dating: 8110 子輿與子桑友, 而霖雨十日。 子輿曰: 「子桑殆病矣!」 裹飯而往食之。 至子桑之門, 則若歌若哭, 鼓琴曰: src: ZHUANG 6.10.2 Guo Qingfan 286; Wang Shumin 271; Fang Yong 208; Chen Guying 208 dating: 8110 「父邪! 母邪! 天乎! 人乎!」 有不任其聲 而趨舉其詩焉。 子輿入,曰: 「子之歌詩, 何故若是?」 src: ZHUANG 6.10.3 Guo Qingfan 286; Wang Shumin 271; Fang Yong 208; Chen Guying 208 dating: 8110 曰: 「吾思夫使我至此極者 而弗得也。 父母豈欲吾貧哉? 天无私覆, 地无私載, 天地豈私貧我哉? 求其為之者 而不得也。 然而至此極者, 命也夫!」
← 卷5 卷7 →