《莊子》卷33

洞神部 卷 33 / 33 10,542 字
返回《莊子》
src: ZHUANG 33.1.1 Guo Qingfan 1065; Wang Shumin 1293; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 33 天下第三十三 天下之治方術者多矣, 皆以其有為不可加矣。 古之所謂道術者, 果惡乎在? 曰: 「无乎不在。」 src: ZHUANG 33.1.2 Guo Qingfan 1065; Wang Shumin 1293; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 曰: 「神何由降? 明何由出?」 「聖有所生, 王有所成, 皆原於一。」 src: ZHUANG 33.1.3 Guo Qingfan 1066; Wang Shumin 1293; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 不離於宗, 謂之天人。 不離於精, 謂之神人。 不離於真, 謂之至人。 以天為宗, 以德為本, 以道為門, 兆於變化, 謂之聖人。 src: ZHUANG 33.1.4 Guo Qingfan 1066; Wang Shumin 1293; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 以仁為恩, 以義為理, 以禮為行, 以樂為和, 薰然慈仁, 謂之君子。 以法為分, 以名為表, 以操為驗, 以稽為決, 其數一二三四是也, 百官以此相齒, src: ZHUANG 33.1.5 Guo Qingfan 1066; Wang Shumin 1293; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 以事為常, 以衣食為主, 蕃息畜藏, 老弱孤寡為意, 皆有以養, 民之理也。 src: ZHUANG 33.1.6 Guo Qingfan 1067; Wang Shumin 1297; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 古之人其備乎! 配神明, 醇天地, 育萬物, 和天下, 澤及百姓, 明於本數, 係於末度, 六通四闢, 小大精粗, 其運无乎不在。 src: ZHUANG 33.1.7 Guo Qingfan 1067; Wang Shumin 1297; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 其明而在數度者, 舊法世傳之史尚多有之。 其在於《詩》、 《書》、 《禮》、《樂》者, 鄒魯之士 搢紳先生多 能明之。 src: ZHUANG 33.1.8 Guo Qingfan 1067; Wang Shumin 1297; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 《詩》以導志, 《書》以導事, 《禮》以導行, 《樂》以導和, 《易》以導陰陽, 《春秋》以導名分。 其數散於天下 而設於中國者, 百家之學時或稱而道之。 src: ZHUANG 33.1.9 Guo Qingfan 1069; Wang Shumin 1297; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 天下大亂, 賢聖不明, 道德不一, 天下多得一 察焉以自好。 譬如耳目鼻口, 皆有所明, 不能相通。 猶百家眾技也, 皆有所長, 時有所用。 src: ZHUANG 33.1.10 Guo Qingfan 1069; Wang Shumin 1297; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 雖然, 不該不徧, 一曲之士也。 判天地之美, 析萬物之理, 察古人之全, 寡能備於天地之美, 稱神明之容。 src: ZHUANG 33.1.11 Guo Qingfan 1069; Wang Shumin 1297; Fang Yong 877; Chen Guying 855 dating: 8110 是故內聖外王之道, 闇而不明, 鬱而不發, 天下之人 各為其所欲焉 以自為方。 悲夫, 百家往 而不反, 必不合矣! src: ZHUANG 33.1.12 Guo Qingfan 1069; Wang Shumin 1297; Fang Yong 877; Chen Guying 856 dating: 8110 後世之學者, 不幸不見天地之純, 古人之大體, 道術將為天下裂。 src: ZHUANG 33.2.1 Guo Qingfan 1072; Wang Shumin 1304; Fang Yong 8i2; Chen Guying 862 dating: 8110 不侈於後世, 不靡於萬物, 不暉於數度, 以繩墨自矯 而備世之急, 古之道術有在於是者。 墨翟禽滑釐聞其風 而悅之, 為之太過, 已之大循。 src: ZHUANG 33.2.2 Guo Qingfan 1072; Wang Shumin 1304; Fang Yong 8i2; Chen Guying 862 dating: 8110 作為《非樂》, 命之曰《節用》; 生不歌, 死无服。 墨子氾愛 兼利而非鬭, 其道不怒; 又好學而博, 不異, 不與先王同, 毀古之禮樂。 src: ZHUANG 33.2.3 Guo Qingfan 1074; Wang Shumin 1304; Fang Yong 8i2; Chen Guying 863 dating: 8110 黃帝有《咸池》, 堯有《大章》, 舜有《大韶》, 禹有《大夏》, 湯有《大濩》, 文王有辟雍之樂, 武王周公作《武》。 古之喪禮, 貴賤有儀, 上下有等, src: ZHUANG 33.2.4 Guo Qingfan 1074; Wang Shumin 1304; Fang Yong 8i2; Chen Guying 863 dating: 8110 天子棺槨七重, 諸侯五重, 大夫三重, 士再重。 今墨子獨生不歌, 死不服, 桐棺三寸 而无槨, 以為法式。 src: ZHUANG 33.2.5 Guo Qingfan 1074; Wang Shumin 1304; Fang Yong 8i2; Chen Guying 863 dating: 8110 以此教人, 恐不愛人; 以此自行, 固不愛己。 末敗墨子道, 雖然, 歌而非歌, 哭而非哭, 樂而非樂, 是果類乎? 其生也勤, 其死也薄, 其道大觳; src: ZHUANG 33.2.6 Guo Qingfan 1075; Wang Shumin 1304; Fang Yong 8i2; Chen Guying 863 dating: 8110 使人憂, 使人悲, 其行難為也, 恐其不可以為聖人之道, 反天下之心, 天下不堪。 墨子雖獨能任, 奈天下何! 離於天下, 其去王也遠矣。 src: ZHUANG 33.2.7 Guo Qingfan 1077; Wang Shumin 1310; Fang Yong 8i2; Chen Guying 863 dating: 8110 墨子稱道曰: 「昔者禹之湮洪水, 決江河 而通四夷 九州也, 名川三百, 支川三千, 小者无數。 禹親自操橐耜而九雜天下之川; 腓无胈, 脛无毛, src: ZHUANG 33.2.8 Guo Qingfan 1077; Wang Shumin 1310; Fang Yong 8i2; Chen Guying 863 dating: 8110 沐甚雨, 櫛疾風, 置萬國。 禹大聖也 而形勞天下也如此。」 src: ZHUANG 33.2.9 Guo Qingfan 1077; Wang Shumin 1310; Fang Yong 8i2; Chen Guying 863 dating: 8110 使後世之墨者, 多以裘褐為衣, 以跂蹻為服, 日夜不休, 以自苦為極, 曰: 「不能如此, 非禹之道也, 不足謂墨。」 src: ZHUANG 33.2.10 Guo Qingfan 1079; Wang Shumin 1311; Fang Yong 8i3; Chen Guying 863 dating: 8110 相里勤之弟子 五侯之徒, 南方之墨者苦獲、 已齒、鄧陵子之屬, 俱誦《墨經》, 而倍譎不同, 相謂別墨; 以堅白同異之辯相訾, 以觭偶不仵之辭相應; src: ZHUANG 33.2.11 Guo Qingfan 1079; Wang Shumin 1311; Fang Yong 8i3; Chen Guying 863 dating: 8110 以巨子為聖人, 皆願為之尸, 冀得為其後世, 至今不決。 src: ZHUANG 33.2.12 Guo Qingfan 1080; Wang Shumin 1311; Fang Yong 8i3; Chen Guying 863 dating: 8110 墨翟禽滑釐之意則是, 其行則非也。 將使後世之墨者,必自苦以腓无胈脛无毛相進而已矣。 亂之上也, 治之下也。 雖然, 墨子真天下之好也, 將求之不得也, 雖枯槁不舍也。 才士也夫! src: ZHUANG 33.3.1 Guo Qingfan 10i2; Wang Shumin 1319; Fang Yong 889; Chen Guying 870 dating: 8110 不累於俗, 不飾於物, 不苟於人, 不忮於眾, 願天下之安寧 以活民命, 人我之養 畢足而止, 以此白心, 古之道術有在於是者。 宋鉼尹文聞其風 而悅之, src: ZHUANG 33.3.2 Guo Qingfan 10i2; Wang Shumin 1319; Fang Yong 889; Chen Guying 870 dating: 8110 作為華山之冠以自表, 接萬物 以別宥為始; 語心之容, 命之曰心之行, 以聏合驩, 以調海內, 請欲置之以為主。 見侮不辱, 救民之鬭, 禁攻寢兵, 救世之戰。 src: ZHUANG 33.3.3 Guo Qingfan 10i2; Wang Shumin 1319; Fang Yong 889; Chen Guying 870 dating: 8110 以此周行天下, 上說下教, 雖天下不取, 強聒而不舍者也, 故曰: 上下見厭 而強見也。 src: ZHUANG 33.3.4 Guo Qingfan 10i4; Wang Shumin 1320; Fang Yong 889; Chen Guying 871 dating: 8110 雖然, 其為人太多, 其自為太少, 曰: 「請欲固置五升之飯足矣。」 先生恐不得飽, 弟子雖飢, 不忘天下, 日夜不休, 曰: src: ZHUANG 33.3.5 Guo Qingfan 10i4; Wang Shumin 1320; Fang Yong 889; Chen Guying 871 dating: 8110 「我必得活哉!」 圖傲乎救世之士哉! 曰: 「君子不為苛察, 不以身假物。」 以為无益於天下者, 明之不如已也, src: ZHUANG 33.3.6 Guo Qingfan 10i4; Wang Shumin 1320; Fang Yong 889; Chen Guying 871 dating: 8110 以禁攻寢兵 為外, 以情欲寡淺 為內, 其小大精粗, 其行適至是而止。 src: ZHUANG 33.4.1 Guo Qingfan 1086; Wang Shumin 1328; Fang Yong 893; Chen Guying 875 dating: 8110 公而不黨, 易而无私, 決然无主, 趣物而不兩, 不顧於慮, 不謀於知, 於物无擇, 與之俱往, 古之道術有在於是者。 src: ZHUANG 33.4.2 Guo Qingfan 1086; Wang Shumin 1328; Fang Yong 893; Chen Guying 875 dating: 8110 彭蒙、 田駢、慎到聞其風而悅之, 齊萬物以為首, 曰: 「天能覆之,而不能載之; 地能載之,而不能覆之; 大道能包之,而不能辯之。 知萬物皆有所可, 有所不可, 故曰: 選則不徧, 教則不至, 道則无遺者矣。」 src: ZHUANG 33.4.3 Guo Qingfan 1088; Wang Shumin 1330; Fang Yong 893; Chen Guying 876 dating: 8110 是故慎到棄知去己, 而緣不得已, 泠汰於物 以為道理, 曰: 「知不知, 將薄知而後鄰傷之者也。」 謑髁无任, 而笑天下之尚賢也; 縱脫无行, 而非天下之大聖。 src: ZHUANG 33.4.4 Guo Qingfan 1088; Wang Shumin 1330; Fang Yong 893; Chen Guying 876 dating: 8110 椎拍輐斷, 與物宛轉, 舍是與非, 苟可以免, 不師知慮, 不知前後, 魏然而已矣。 推而後行, 曳而後往, 若飄風之還, 若羽之旋, 若磨石之隧, 全而无非, 動靜无過, 未嘗有罪。 src: ZHUANG 33.4.5 Guo Qingfan 1088; Wang Shumin 1330; Fang Yong 893; Chen Guying 876 dating: 8110 是何故? 夫无知之物, 无建己之患, 无用知之累, 動靜不離於理, 是以終身无譽。 src: ZHUANG 33.4.6 Guo Qingfan 1088; Wang Shumin 1330; Fang Yong 893; Chen Guying 876 dating: 8110 故曰: 至於若无知之物而已, 无用賢聖, 夫塊不失道。 豪桀相與笑之曰: 「慎到之道, 非生人之行 而至死人之理, 適得怪焉。」 src: ZHUANG 33.4.7 Guo Qingfan 1091; Wang Shumin 1330; Fang Yong 894; Chen Guying 876 dating: 8110 田駢亦然, 學於彭蒙, 得不教焉。 彭蒙之師曰: 「古之道人, 至於莫之是莫之非而已矣。 其風窢然, 惡可而言?」 src: ZHUANG 33.4.8 Guo Qingfan 1091; Wang Shumin 1330; Fang Yong 894; Chen Guying 876 dating: 8110 常反人, 不聚觀, 而不免於魭斷。 其所謂道非道, 而所言之韙不免於非。 彭蒙、 田駢、慎到不知道。 雖然,概乎皆嘗有聞者也。 src: ZHUANG 33.5.1 Guo Qingfan 1093; Wang Shumin 1337; Fang Yong 898; Chen Guying 880 dating: 8110 以本為精, 以物為粗, 以有積為不足, 澹然獨與神明居, 古之道術有在於是者。 關尹、老聃聞其風而悅之, 建之以常无有, 主之以太一, 以濡弱謙下為表, 以空虛不毀萬物為實。 src: ZHUANG 33.5.2 Guo Qingfan 1094; Wang Shumin 1337; Fang Yong 899; Chen Guying 8i1 dating: 8110 關尹曰: 「在己无居, 形物自著。 其動若水, 其靜若鏡, 其應若響。 芴乎若亡, 寂乎若清。 同焉者和, 得焉者失。 未嘗先人而常隨人。」 src: ZHUANG 33.5.3 Guo Qingfan 1095; Wang Shumin 1338; Fang Yong 899; Chen Guying 8i1 dating: 8110 老聃曰: 「知其雄, 守其雌, 為天下谿; 知其白, 守其辱, 為天下谷。」 人皆取先, 己獨取後, 曰 受天下之垢; src: ZHUANG 33.5.4 Guo Qingfan 1095; Wang Shumin 1338; Fang Yong 899; Chen Guying 8i1 dating: 8110 人皆取實, 己獨取虛, 无藏也故有餘, 巋然而有餘。 其行身也,徐而不費, 无為也而笑巧; src: ZHUANG 33.5.5 Guo Qingfan 1095; Wang Shumin 1338; Fang Yong 899; Chen Guying 8i1 dating: 8110 人皆求福, 己獨曲全, 曰 苟免於咎。 以深為根, 以約為紀, 曰 堅則毀矣, 銳則挫矣。 常寬容於物, 不削於人, 可謂至極。 src: ZHUANG 33.5.6 Guo Qingfan 1098; Wang Shumin 1338; Fang Yong 899; Chen Guying 8i1 dating: 8110 關尹、老聃乎! 古之博大真人哉! src: ZHUANG 33.6.1 Guo Qingfan 1098; Wang Shumin 1343; Fang Yong 903; Chen Guying 8i4 dating: 8110 寂漠无形, 變化无常, 死與生與, 天地並與, 神明往與! 芒乎何之, 忽乎何適, 萬物畢羅, 莫足以歸, 古之道術有在於是者。 src: ZHUANG 33.6.2 Guo Qingfan 1098; Wang Shumin 1343; Fang Yong 903; Chen Guying 8i4 dating: 8110 莊周聞其風而悅之, 以謬悠之說, 荒唐之言, 无端崖之辭, 時恣縱而不儻, 不以觭見之也。 以天下為沈濁, 不可與莊語, 以巵言為曼衍, 以重言為真, 以寓言為廣。 src: ZHUANG 33.6.3 Guo Qingfan 1098; Wang Shumin 1343; Fang Yong 903; Chen Guying 8i4 dating: 8110 獨與天地精神往來, 而不敖倪於萬物, 不譴是非, 以與世俗處。 其書雖瓌瑋, 而連犿无傷也。 其辭雖參差, 而諔詭可觀。 彼其充實不可以已, src: ZHUANG 33.6.4 Guo Qingfan 1099; Wang Shumin 1343; Fang Yong 903; Chen Guying 8i4 dating: 8110 上與造物者遊, 而下與外死生 无終始者為友。 其於本也, 弘大而闢, 深閎而肆, 其於宗也, 可謂調適而上遂矣。 src: ZHUANG 33.6.5 Guo Qingfan 1099; Wang Shumin 1343; Fang Yong 903; Chen Guying 8i4 dating: 8110 雖然,其應於化 而解於物也, 其理不竭, 其來不蛻, 芒乎昧乎, 未之盡者。 src: ZHUANG 33.7.1 Guo Qingfan 1102; Wang Shumin 1350; Fang Yong 906; Chen Guying 887 dating: 8110 惠施多方, 其書五車, 其道舛駁, 其言也不中。 歷物之意, 曰: 「至大无外, 謂之大一; 至小无內, 謂之小一。 src: ZHUANG 33.7.2 Guo Qingfan 1102; Wang Shumin 1350; Fang Yong 906; Chen Guying 887 dating: 8110 无厚, 不可積也, 其大千里。 天與地卑, 山與澤平。 日方中方睨, 物方生方死。 大同而與小同異, 此之謂小同異; 萬物畢同畢異, 此之謂大同異。 src: ZHUANG 33.7.3 Guo Qingfan 1102; Wang Shumin 1350; Fang Yong 906; Chen Guying 887 dating: 8110 南方无窮而有窮, 今日適越而昔來。 連環可解也。 我知天下之中央, 燕之北越之南是也。 氾愛萬物, 天地一體也。」 src: ZHUANG 33.8.1 Guo Qingfan 1105; Wang Shumin 1350; Fang Yong 906; Chen Guying 895 dating: 8110 惠施以此為大,觀於天下 而曉辯者, 天下之辯者相與樂之。 卵有毛, 雞三足, 郢有天下, 犬可以為羊, 馬有卵, 丁子有尾, src: ZHUANG 33.8.2 Guo Qingfan 1106; Wang Shumin 1350; Fang Yong 906; Chen Guying 895 dating: 8110 火不熱, 山出口, 輪不蹍地, 目不見, 指不至, 至不絕, 龜長於蛇, 矩不方, 規不可以為圓, 鑿不圍枘, 飛鳥之景未嘗動也, src: ZHUANG 33.8.3 Guo Qingfan 1106; Wang Shumin 1350; Fang Yong 907; Chen Guying 896 dating: 8110 鏃矢之疾 而有不行不止之時, 狗非犬, 黃馬驪牛三, 白狗黑, 孤駒未嘗有母, 一尺之捶, 日取其半, 萬世不竭。 辯者以此與惠施相應, 終身无窮。 src: ZHUANG 33.8.4 Guo Qingfan 1110; Wang Shumin 1366; Fang Yong 907; Chen Guying 896 dating: 8110 桓團、公孫龍辯者之徒, 飾人之心, 易人之意, 能勝人之口, 不能服人之心, 辯者之囿也。 惠施日以其知與人之辯, 特與天下之辯者為怪, 此其柢也。 src: ZHUANG 33.8.5 Guo Qingfan 1111; Wang Shumin 1366; Fang Yong 907; Chen Guying 896 dating: 8110 然惠施之口談, 自以為最賢, 曰 天地其壯乎! 施存雄而无術。 南方有倚人焉 曰黃繚, 問天地所以不墜不陷, 風雨雷霆之故。 src: ZHUANG 33.8.6 Guo Qingfan 1111; Wang Shumin 1366; Fang Yong 907; Chen Guying 896 dating: 8110 惠施不辭而應, 不慮而對, 徧為萬物說, 說而不休, 多而无已, 猶以為寡, 益之以怪。 以反人為實 而欲以勝人為名, 是以與眾不適也。 src: ZHUANG 33.8.7 Guo Qingfan 1111; Wang Shumin 1366; Fang Yong 907; Chen Guying 896 dating: 8110 弱於德, 強於物, 其塗隩矣。 由天地之道觀惠施之能, 其猶一蚊一䖟之勞者也。 其於物也何庸! 夫充一尚可, 曰 愈貴道, 幾矣! src: ZHUANG 33.8.8 Guo Qingfan 1111; Wang Shumin 1366; Fang Yong 907; Chen Guying 896 dating: 8110 惠施不能以此自寧, 散於萬物而不厭, 卒以善辯為名。 惜乎! 惠施之才, 駘蕩而不得, 逐萬物而不反, 是窮響以聲, 形與影競走也。 悲夫!
← 卷32