《莊子》卷11

洞神部 卷 11 / 33 10,087 字
返回《莊子》
src: ZHUANG 11.1.1 Guo Qingfan 364; Wang Shumin 371; Fang Yong 274; Chen Guying 268 dating: 8110 11 在宥第十一 聞在宥天下, 不聞治天下也。 在之也者, 恐天下之淫其性也; 宥之也者, 恐天下之遷其德也。 天下不淫其性, 不遷其德, 有治天下者哉! src: ZHUANG 11.1.2 Guo Qingfan 364; Wang Shumin 371; Fang Yong 274; Chen Guying 268 dating: 8110 昔堯之治天下也, 使天下欣欣焉 人樂其性, 是不恬也; 桀之治天下也, 使天下瘁瘁焉 人苦其性, 是不愉也。 夫不恬不愉, 非德也。 非德也而可長久者,天下无之。 src: ZHUANG 11.1.3 Guo Qingfan 365; Wang Shumin 371; Fang Yong 274; Chen Guying 268 dating: 8110 人大喜邪? 毗於陽; 大怒邪? 毗於陰。 陰陽并毗, 四時不至, 寒暑之和不成, 其反傷人之形乎! src: ZHUANG 11.1.4 Guo Qingfan 365; Wang Shumin 371; Fang Yong 274; Chen Guying 268 dating: 8110 使人喜怒失位, 居處无常, 思慮不自得, 中道不成章, 於是乎天下始喬詰卓鷙, 而後有盜跖曾史之行。 src: ZHUANG 11.1.5 Guo Qingfan 365; Wang Shumin 371; Fang Yong 274; Chen Guying 268 dating: 8110 故舉天下以賞其善者不足, 舉天下以罰其惡者不給, 故天下之大 不足以賞罰。 自三代以下者, 匈匈焉終 以賞罰為事, 彼何暇安其性命之情哉! src: ZHUANG 11.1.6 Guo Qingfan 367; Wang Shumin 375; Fang Yong 274; Chen Guying 271 dating: 8110 而且說明邪? 是淫於色也; 說聰邪? 是淫於聲也; 說仁邪? 是亂於德也; 說義邪? 是悖於理也; src: ZHUANG 11.1.7 Guo Qingfan 367; Wang Shumin 375; Fang Yong 274; Chen Guying 271 dating: 8110 說禮邪? 是相於技也; 說樂邪? 是相於淫也; 說聖邪? 是相於藝也; 說知邪? 是相於疵也。 src: ZHUANG 11.1.8 Guo Qingfan 367; Wang Shumin 375; Fang Yong 274; Chen Guying 271 dating: 8110 天下將安其性命之情, 之八者, 存可也,亡可也; src: ZHUANG 11.1.9 Guo Qingfan 367; Wang Shumin 375; Fang Yong 274; Chen Guying 271 dating: 8110 天下將不安其性命之情, 之八者, 乃始臠卷傖囊 而亂天下也。 而天下乃始尊之惜之, 甚矣天下之惑也! src: ZHUANG 11.1.10 Guo Qingfan 367; Wang Shumin 375; Fang Yong 274; Chen Guying 271 dating: 8110 豈直過也而去之邪! 乃齊戒以言之, 跪坐以進之, 鼓歌以儛之, 吾若是何哉! src: ZHUANG 11.1.11 Guo Qingfan 369; Wang Shumin 375; Fang Yong 275; Chen Guying 271 dating: 8110 故君子不得已而臨莅天下, 莫若无為。 无為也 而後安其性命之情。 故貴以身於為天下, 則可以託天下; src: ZHUANG 11.1.12 Guo Qingfan 369; Wang Shumin 375; Fang Yong 275; Chen Guying 271 dating: 8110 愛以身於為天下, 則可以寄天下。 故君子苟能无解其五藏, 无擢其聰明; 尸居而龍見, 淵默而雷聲, src: ZHUANG 11.1.13 Guo Qingfan 369; Wang Shumin 375; Fang Yong 275; Chen Guying 271 dating: 8110 神動而天隨, 從容无為 而萬物炊累焉。 吾又何暇治天下哉! src: ZHUANG 11.2.1 Guo Qingfan 371; Wang Shumin 379; Fang Yong 279; Chen Guying 273 dating: 8110 崔瞿問於老聃曰: 「不治天下, 安臧人心?」 老聃曰: 「汝慎无攖人心。 人心排下 而進上,上下囚殺, src: ZHUANG 11.2.2 Guo Qingfan 371; Wang Shumin 379; Fang Yong 279; Chen Guying 273 dating: 8110 淖約柔乎剛彊。 廉劌彫琢, 其熱焦火, 其寒凝冰。 其疾俛仰之間, 而再撫四海之外, src: ZHUANG 11.2.3 Guo Qingfan 371; Wang Shumin 379; Fang Yong 279; Chen Guying 273 dating: 8110 其居也淵而靜, 其動也縣而天。 僨驕而不可係者, 其唯人心乎!」 src: ZHUANG 11.2.4 Guo Qingfan 373; Wang Shumin 379; Fang Yong 279; Chen Guying 273 dating: 8110 昔者黃帝始以仁義 攖人之心, 堯舜於是乎股无胈, 脛无毛, 以養天下之形, 愁其五藏以為仁義, 矜其血氣以規法度。 src: ZHUANG 11.2.5 Guo Qingfan 373; Wang Shumin 379; Fang Yong 279; Chen Guying 273 dating: 8110 然猶有不勝也, 堯於是放讙兜於崇山, 投三苗於三峗, 流共工於幽都, 此不勝天下也。 src: ZHUANG 11.2.6 Guo Qingfan 373; Wang Shumin 379; Fang Yong 279; Chen Guying 273 dating: 8110 夫施及三王 而天下大駭矣。 下有桀跖, 上有曾史, 而儒墨畢起。 於是乎喜怒相疑, 愚知相欺, 善否相非, 誕信相譏, 而天下衰矣; src: ZHUANG 11.2.7 Guo Qingfan 373; Wang Shumin 379; Fang Yong 279; Chen Guying 274 dating: 8110 大德不同, 而性命爛漫矣; 天下好知, 而百姓求竭矣。 於是乎釿鋸制焉, 繩墨殺焉, 椎鑿決焉。 天下脊脊大亂, 罪在攖人心。 src: ZHUANG 11.2.8 Guo Qingfan 373; Wang Shumin 379; Fang Yong 279; Chen Guying 274 dating: 8110 故賢者伏處大山嵁巖之下, 而萬乘之君 憂慄乎廟堂之上。 src: ZHUANG 11.2.9 Guo Qingfan 377; Wang Shumin 385; Fang Yong 279; Chen Guying 274 dating: 8110 今世殊死者相枕也, 桁楊者相推也, 刑戮者相望也, 而儒墨乃始離跂攘臂乎桎梏之間。 意,甚矣哉! 其无愧而不知恥也甚矣! src: ZHUANG 11.2.10 Guo Qingfan 377; Wang Shumin 385; Fang Yong 279; Chen Guying 274 dating: 8110 吾未知聖知之不為桁楊椄槢也, 仁義之不為桎梏鑿枘也, 焉知曾史之不為桀跖 嚆矢也! 故曰: 「絕聖棄知,而天下大治。」 src: ZHUANG 11.3.1 Guo Qingfan 379; Wang Shumin 387; Fang Yong 2i4; Chen Guying 278 dating: 8110 黃帝立為天子十九年, 令行天下, 聞廣成子在於空同之上, 故往見之, 曰: 「我聞吾子達於至道, src: ZHUANG 11.3.2 Guo Qingfan 379; Wang Shumin 387; Fang Yong 2i4; Chen Guying 278 dating: 8110 敢問至道之精。 吾欲取天地之精, 以佐五穀,以養民人, 吾又欲官陰陽, 以遂群生, 為之柰何?」 src: ZHUANG 11.3.3 Guo Qingfan 380; Wang Shumin 387; Fang Yong 2i4; Chen Guying 278 dating: 8110 廣成子曰: 「而所欲問者, 物之質也; 而所欲官者, 物之殘也。 自而治天下, 雲氣不待族而雨, 草木不待黃而落, 日月之光益以荒矣。 而佞人之心翦翦者, 又奚足以語至道!」 src: ZHUANG 11.3.4 Guo Qingfan 3i1; Wang Shumin 389; Fang Yong 2i4; Chen Guying 279 dating: 8110 黃帝退, 捐天下, 築特室, 席白茅, 間居三月, 復往邀之。 廣成子南首而臥, 黃帝順下風 膝行而進, src: ZHUANG 11.3.5 Guo Qingfan 3i1; Wang Shumin 389; Fang Yong 2i4; Chen Guying 279 dating: 8110 再拜稽首而問曰: 「聞吾子達於至道, 敢問,治身柰何而可以長久?」 廣成子蹶然而起, 曰: 「善哉問乎! 來! 吾語女至道。 至道之精,窈窈冥冥; 至道之極,昏昏默默。 src: ZHUANG 11.3.6 Guo Qingfan 3i1; Wang Shumin 389; Fang Yong 2i4; Chen Guying 279 dating: 8110 无視无聽, 抱神以靜, 形將自正。 必靜必清, 无勞女形, 无搖女精, 乃可以長生。 src: ZHUANG 11.3.7 Guo Qingfan 3i1; Wang Shumin 389; Fang Yong 2i4; Chen Guying 279 dating: 8110 目无所見, 耳无所聞, 心无所知, 女神將守形, 形乃長生。 慎女內, 閉女外, 多知為敗。 src: ZHUANG 11.3.8 Guo Qingfan 3i1; Wang Shumin 389; Fang Yong 2i4; Chen Guying 279 dating: 8110 我為女遂於大明之上矣, 至彼至陽之原也; 為女入於窈冥之門矣, 至彼至陰之原也。 天地有官, 陰陽有藏, 慎守女身, 物將自壯。 src: ZHUANG 11.3.9 Guo Qingfan 3i1; Wang Shumin 389; Fang Yong 2i4; Chen Guying 279 dating: 8110 我守其一以處其和, 故我脩身千二百歲矣, 吾形未常衰。」 黃帝再拜稽首曰: 「廣成子之謂天矣!」 src: ZHUANG 11.3.10 Guo Qingfan 3i3; Wang Shumin 392; Fang Yong 2i4; Chen Guying 279 dating: 8110 廣成子曰: 「來! 余語女。 彼其物无窮, 而人皆以為有終; 彼其物无測, 而人皆以為有極。 得吾道者,上為皇而下為王; src: ZHUANG 11.3.11 Guo Qingfan 3i3; Wang Shumin 392; Fang Yong 2i4; Chen Guying 279 dating: 8110 失吾道者, 上見光 而下為土。 今夫百昌皆生於土而反於土, 故余將去女, 入无窮之門, 以遊无極之野。 src: ZHUANG 11.3.12 Guo Qingfan 3i4; Wang Shumin 392; Fang Yong 285; Chen Guying 279 dating: 8110 吾與日月參光, 吾與天地為常。 當我,緡乎! 遠我,昏乎! 人其盡死, 而我獨存乎!」 src: ZHUANG 11.4.1 Guo Qingfan 385; Wang Shumin 394; Fang Yong 288; Chen Guying 2i3 dating: 8110 雲將東遊, 過扶搖之枝, 而適遭鴻蒙。 鴻蒙方將拊脾雀躍而遊。 src: ZHUANG 11.4.2 Guo Qingfan 385; Wang Shumin 394; Fang Yong 288; Chen Guying 2i3 dating: 8110 雲將見之, 倘然止, 贄然立, 曰: 「叟何人邪? 叟何為此?」 鴻蒙拊脾雀躍不輟, 對雲將曰: 「遊!」 src: ZHUANG 11.4.3 Guo Qingfan 386; Wang Shumin 394; Fang Yong 288; Chen Guying 2i3 dating: 8110 雲將曰: 「朕願有問也。」 鴻蒙仰而視雲將曰:「吁!」 雲將曰: 「天氣不和,地氣鬱結, 六氣不調,四時不節。 今我願合六氣之精 以育群生, 為之柰何?」 src: ZHUANG 11.4.4 Guo Qingfan 386; Wang Shumin 394; Fang Yong 288; Chen Guying 2i3 dating: 8110 鴻蒙拊脾雀躍掉頭曰: 「吾弗知! 吾弗知!」 雲將不得問。 src: ZHUANG 11.4.5 Guo Qingfan 387; Wang Shumin 394; Fang Yong 288; Chen Guying 2i3 dating: 8110 又三年, 東遊, 過有宋之野 而適遭鴻蒙。 雲將大喜, 行趨而進曰: 「天忘朕邪? 天忘朕邪?」 再拜稽首, 願聞於鴻蒙。 src: ZHUANG 11.4.6 Guo Qingfan 388; Wang Shumin 396; Fang Yong 288; Chen Guying 2i3 dating: 8110 鴻蒙曰: 「浮遊,不知所求; 猖狂,不知所往; 遊者鞅掌,以觀无妄。 朕又何知!」 src: ZHUANG 11.4.7 Guo Qingfan 388; Wang Shumin 396; Fang Yong 288; Chen Guying 2i3 dating: 8110 雲將曰: 「朕也自以為猖狂, 而民隨予所往; 朕也不得已於民, 今則民之放也。願聞一言。」 src: ZHUANG 11.4.8 Guo Qingfan 389; Wang Shumin 396; Fang Yong 288; Chen Guying 2i4 dating: 8110 鴻蒙曰: 「亂天之經, 逆物之情, 玄天弗成; 解獸之群, 而鳥皆夜鳴; 災及草木, 禍及止蟲。 意, 治人之過也!」 src: ZHUANG 11.4.9 Guo Qingfan 389; Wang Shumin 396; Fang Yong 289; Chen Guying 2i4 dating: 8110 雲將曰: 「然則吾柰何?」 鴻蒙曰: 「意, 毒哉! 僊僊乎歸矣。」 src: ZHUANG 11.4.10 Guo Qingfan 390; Wang Shumin 396; Fang Yong 289; Chen Guying 2i4 dating: 8110 雲將曰: 「吾遇天難, 願聞一言。」 鴻蒙曰: 「意! 心養。 汝徒處无為, 而物自化。 src: ZHUANG 11.4.11 Guo Qingfan 390; Wang Shumin 396; Fang Yong 289; Chen Guying 2i4 dating: 8110 墮爾形體, 吐爾聰明, 倫與物忘; 大同乎涬溟, 解心釋神, 莫然无魂。 萬物云云, 各復其根, 各復其根 而不知; src: ZHUANG 11.4.12 Guo Qingfan 390; Wang Shumin 396; Fang Yong 289; Chen Guying 2i4 dating: 8110 渾渾沌沌, 終身不離; 若彼知之, 乃是離之。 无問其名, 无闚其情, 物故自生。」 src: ZHUANG 11.4.13 Guo Qingfan 390; Wang Shumin 396; Fang Yong 289; Chen Guying 2i4 dating: 8110 雲將曰: 「天降朕以德, 示朕以默; 躬身求之, 乃今也得。」 再拜稽首, 起辭而行。 src: ZHUANG 11.5.1 Guo Qingfan 392; Wang Shumin 402; Fang Yong 293; Chen Guying 288 dating: 8110 世俗之人, 皆喜人之同乎己, 而惡人之異於己也。 同於己而欲之, 異於己而不欲者, 以出乎眾為心也。 夫以出乎眾為心者, 曷常出乎眾哉! src: ZHUANG 11.5.2 Guo Qingfan 392; Wang Shumin 402; Fang Yong 293; Chen Guying 288 dating: 8110 因眾以寧 所聞,不如眾技眾矣。 而欲為人之國者, 此攬乎三王之利 而不見其患者也。 此以人之國僥倖也, 幾何僥倖而不喪人之國乎! src: ZHUANG 11.5.3 Guo Qingfan 392; Wang Shumin 402; Fang Yong 293; Chen Guying 288 dating: 8110 其存人之國也,无萬分之一; 而喪人之國也,一不成而萬有餘喪矣。 悲夫, 有土者之不知也! src: ZHUANG 11.5.4 Guo Qingfan 394; Wang Shumin 402; Fang Yong 293; Chen Guying 288 dating: 8110 夫有土者, 有大物也。 有大物者, 不可以物; 物而不物, 故能物物。 明乎物物者之非物也, 豈獨治天下百姓而已哉! src: ZHUANG 11.5.5 Guo Qingfan 394; Wang Shumin 402; Fang Yong 293; Chen Guying 288 dating: 8110 出入六合, 遊乎九州, 獨往獨來, 是謂獨有。 獨有之人, 是之謂至貴。 src: ZHUANG 11.5.6 Guo Qingfan 395; Wang Shumin 405; Fang Yong 293; Chen Guying 290 dating: 8110 大人之教, 若形之於影, 聲之於嚮。 有問而應之, 盡其所懷, 為天下配。 處乎无嚮, 行乎无方。 挈汝適復之撓撓, 以遊无端; src: ZHUANG 11.5.7 Guo Qingfan 395; Wang Shumin 405; Fang Yong 293; Chen Guying 288 dating: 8110 出入无旁, 與日无始; 頌論形軀, 合乎大同, 大同而无己。 无已, 惡乎得有有! src: ZHUANG 11.5.8 Guo Qingfan 395; Wang Shumin 405; Fang Yong 293; Chen Guying 288 dating: 8110 覩有者, 昔之君子; 覩无者, 天地之友。 src: ZHUANG 11.5.9 Guo Qingfan 398; Wang Shumin 407; Fang Yong 296; Chen Guying 288 dating: 8110 賤而不可不任者, 物也; 卑而不可不因者, 民也; 匿而不可不為者, 事也; 麤而不可不陳者, 法也; src: ZHUANG 11.5.10 Guo Qingfan 398; Wang Shumin 407; Fang Yong 296; Chen Guying 288 dating: 8110 遠而不可不居者, 義也; 親而不可不廣者, 仁也; 節而不可不積者, 禮也; 中而不可不高者, 德也; 一而不可不易者, 道也; 神而不可不為者, 天也。 src: ZHUANG 11.5.11 Guo Qingfan 398; Wang Shumin 407; Fang Yong 296; Chen Guying 288 dating: 8110 故聖人觀於天 而不助, 成於德 而不累, 出於道 而不謀, 會於仁 而不恃, src: ZHUANG 11.5.12 Guo Qingfan 398; Wang Shumin 407; Fang Yong 297; Chen Guying 288 dating: 8110 薄於義 而不積, 應於禮 而不諱, 接於事 而不辭, 齊於法 而不亂, 恃於民 而不輕, 因於物 而不去。 src: ZHUANG 11.5.13 Guo Qingfan 398; Wang Shumin 407; Fang Yong 297; Chen Guying 288 dating: 8110 物者莫足為也, 而不可不為。 不明於天者, 不純於德; 不通於道者, 无自而可; 不明於道者, 悲夫! src: ZHUANG 11.5.14 Guo Qingfan 401; Wang Shumin 408; Fang Yong 297; Chen Guying 288 dating: 8110 何謂道? 有天道, 有人道。 无為而尊者, 天道也; 有為而累者, 人道也。 src: ZHUANG 11.5.15 Guo Qingfan 401; Wang Shumin 408; Fang Yong 297; Chen Guying 288 dating: 8110 主者,天道也; 臣者,人道也。 天道之與人道也,相去遠矣, 不可不察也。
← 卷10 卷12 →