《莊子》卷13

洞神部 卷 13 / 33 11,267 字
返回《莊子》
src: ZHUANG 13.1.1 Guo Qingfan 457; Wang Shumin 471; Fang Yong 345; Chen Guying 336 dating: 8110 13 天道第十三 天道運而无所積, 故萬物成; 帝道運而无所積, 故天下歸; 聖道運而无所積, 故海內服。 src: ZHUANG 13.1.2 Guo Qingfan 457; Wang Shumin 471; Fang Yong 345; Chen Guying 337 dating: 8110 明於天, 通於聖, 六通四辟於帝王之德者, 其自為也, 昧然无不靜者矣。 聖人之靜也, 非曰靜也善, 故靜也; 萬物无足以鐃心者, 故靜也。 src: ZHUANG 13.1.3 Guo Qingfan 457; Wang Shumin 471; Fang Yong 345; Chen Guying 337 dating: 8110 水靜則明燭鬚眉, 平中准, 大匠取法焉。 水靜猶明, 而況精神! 聖人之心靜乎! 天地之鑒也, 萬物之鏡也。 src: ZHUANG 13.1.4 Guo Qingfan 457; Wang Shumin 471; Fang Yong 345; Chen Guying 337 dating: 8110 夫虛靜恬淡寂漠无為者, 天地之平 而道德之至, 故帝王聖人休焉。 休則虛, 虛則實, 實者倫矣。 src: ZHUANG 13.1.5 Guo Qingfan 457; Wang Shumin 471; Fang Yong 345; Chen Guying 337 dating: 8110 虛則靜, 靜則動, 動則得矣。 靜則无為, 无為也則任事者責矣。 无為則俞俞, 俞俞者憂患不能處, 年壽長矣。 src: ZHUANG 13.1.6 Guo Qingfan 457; Wang Shumin 471; Fang Yong 345; Chen Guying 337 dating: 8110 夫虛靜恬淡寂漠无為者, 萬物之本也。 明此以南鄉, 堯之為君也; 明此以北面, 舜之為臣也。 以此處上, 帝王天子之德也; 以此處下, 玄聖素王之道也。 src: ZHUANG 13.1.7 Guo Qingfan 457; Wang Shumin 471; Fang Yong 345; Chen Guying 337 dating: 8110 以此退居 而間游江海,山林之士服; 以此進為而撫世, 則功大名顯 而天下一也。 靜而聖, 動而王, 无為也而尊, 樸素而天下莫能與之爭美。 src: ZHUANG 13.2.1 Guo Qingfan 458; Wang Shumin 471; Fang Yong 345; Chen Guying 340 dating: 8110 夫明白於天地之德者, 此之謂大本大宗, 與天和者也; 所以均調天下, 與人和者也。 與人和者, 謂之人樂; 與天和者, 謂之天樂。 src: ZHUANG 13.2.2 Guo Qingfan 462; Wang Shumin 475; Fang Yong 345; Chen Guying 340 dating: 8110 莊子曰: 「吾師乎! 吾師乎!𩐋 萬物 而不為戾, 澤及萬世 而不為仁, 長於上古 而不為壽, 覆載天地刻彫眾形 而不為巧, 此之謂天樂。 src: ZHUANG 13.2.3 Guo Qingfan 462; Wang Shumin 475; Fang Yong 345; Chen Guying 340 dating: 8110 故曰: 『知天樂者, 其生也天行, 其死也物化。 靜而與陰同德, 動而與陽同波。』 src: ZHUANG 13.2.4 Guo Qingfan 462; Wang Shumin 475; Fang Yong 345; Chen Guying 340 dating: 8110 故知天樂者, 无天怨, 无人非, 无物累, 无鬼責。 故曰: 『其動也天, 其靜也地, src: ZHUANG 13.2.5 Guo Qingfan 462; Wang Shumin 475; Fang Yong 345; Chen Guying 340 dating: 8110 一心定而王天下; 其鬼不祟, 其魂不疲, 一心定 而萬物服。』 言以虛靜推於天地, 通於萬物, 此之謂天樂。 src: ZHUANG 13.2.6 Guo Qingfan 463; Wang Shumin 475; Fang Yong 345; Chen Guying 340 dating: 8110 天樂者, 聖人之心, 以畜天下也。」 src: ZHUANG 13.2.7 Guo Qingfan 465; Wang Shumin 476; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 夫帝王之德, 以天地為宗, 以道德為主, 以无為為常。 无為也, 則用天下而有餘; 有為也, 則為天下用而不足。 故古之人貴夫无為也。 src: ZHUANG 13.2.8 Guo Qingfan 465; Wang Shumin 476; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 上无為也, 下亦无為也, 是下與上同德, 下與上同德 則不臣; 下有為也, 上亦有為也, 是上與下同道, 上與下同道 則不主。 src: ZHUANG 13.2.9 Guo Qingfan 465; Wang Shumin 476; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 上必无為 而用天下, 下必有為 為天下用, 此不易之道也。 src: ZHUANG 13.2.10 Guo Qingfan 465; Wang Shumin 476; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 故古之王天下者, 知雖落天地, 不自慮也; 辯雖彫萬物, 不自說也; 能雖窮海內, 不自為也。 src: ZHUANG 13.2.11 Guo Qingfan 465; Wang Shumin 476; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 天不產 而萬物化, 地不長 而萬物育, 帝王无為 而天下功。 故曰 莫神於天, 莫富於地, 莫大於帝王。 src: ZHUANG 13.2.12 Guo Qingfan 465; Wang Shumin 476; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 故曰 帝王之德配天地。 此乘天地, 馳萬物, 而用人群之道也。 src: ZHUANG 13.2.13 Guo Qingfan 467; Wang Shumin 479; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 本在於上, 末在於下; 要在於主, 詳在於臣。 三軍五兵之運, 德之末也; 賞罰利害, 五刑之辟, 教之末也; src: ZHUANG 13.2.14 Guo Qingfan 468; Wang Shumin 479; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 禮法度數, 刑名比詳, 治之末也; 鐘鼓之音, 羽旄之容, 樂之末也; 哭泣衰絰, 隆殺之服, 哀之末也。 此五末者, 須精神之運, 心術之動, 然後從之者也。 src: ZHUANG 13.2.15 Guo Qingfan 469; Wang Shumin 479; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 末學者, 古人有之, 而非所以先也。 君先而臣從, 父先而子從, 兄先而弟從, 長先而少從, 男先而女從, 夫先而婦從。 src: ZHUANG 13.2.16 Guo Qingfan 469; Wang Shumin 479; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 夫尊卑先後, 天地之行也, 故聖人取象焉。 天尊 地卑, 神明之位也; 春夏先, 秋冬後, 四時之序也。 src: ZHUANG 13.2.17 Guo Qingfan 469; Wang Shumin 479; Fang Yong 346; Chen Guying 340 dating: 8110 萬物化作, 萌區有狀; 盛衰之殺, 變化之流也。 夫天地至神, 而有尊卑 先後之序, 而況人道乎! src: ZHUANG 13.2.18 Guo Qingfan 469; Wang Shumin 479; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 宗廟尚親, 朝廷尚尊, 鄉黨尚齒, 行事尚賢, 大道之序也。 語道而非其序者, 非其道也; 語道而非其道者, 安取道哉! src: ZHUANG 13.2.19 Guo Qingfan 471; Wang Shumin 4i2; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 是故古之明大道者, 先明天 而道德次之, 道德已明 而仁義次之, 仁義已明 而分守次之, 分守已明 而形名次之, 形名已明 而因任次之, src: ZHUANG 13.2.20 Guo Qingfan 471; Wang Shumin 4i2; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 因任已明 而原省次之, 原省已明 而是非次之, 是非已明 而賞罰次之。 src: ZHUANG 13.2.21 Guo Qingfan 471; Wang Shumin 4i2; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 賞罰已明 而愚知處宜, 貴賤履位; 仁賢不肖襲情, 必分其能, 必由其名。 src: ZHUANG 13.2.22 Guo Qingfan 471; Wang Shumin 4i2; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 以此事上, 以此畜下, 以此治物, 以此脩身, 知謀不用, 必歸其天, 此之謂太平, 治之至也。 src: ZHUANG 13.2.23 Guo Qingfan 473; Wang Shumin 4i2; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 故《書》曰: 「有形有名。」 形名者, 古人有之, 而非所以先也。 古之語大道者, 五變而形名可舉, 九變而賞罰可言也。 src: ZHUANG 13.2.24 Guo Qingfan 473; Wang Shumin 4i2; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 驟而語形名, 不知其本也; 驟而語賞罰, 不知其始也。 倒道而言, 迕道而說者, 人之所治也, 安能治人! src: ZHUANG 13.2.25 Guo Qingfan 473; Wang Shumin 4i2; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 驟而語形名賞罰, 此有知治之具, 非知治之道; 可用於天下, 不足以用天下; 此之謂辯士, 一曲之人也。 src: ZHUANG 13.2.26 Guo Qingfan 473; Wang Shumin 4i2; Fang Yong 347; Chen Guying 340 dating: 8110 禮法數度, 刑名比詳, 古人有之, 此下之所以事上, 非上之所以畜下也。 src: ZHUANG 13.3.1 Guo Qingfan 475; Wang Shumin 485; Fang Yong 355; Chen Guying 344 dating: 8110 昔者舜問於堯曰: 「天王之用心何如?」 src: ZHUANG 13.3.2 Guo Qingfan 475; Wang Shumin 485; Fang Yong 355; Chen Guying 344 dating: 8110 堯曰: 「吾不敖无告, 不廢窮民, 苦死者, 嘉孺子而哀婦人。 此吾所以用心已。」 src: ZHUANG 13.3.3 Guo Qingfan 475; Wang Shumin 485; Fang Yong 355; Chen Guying 344 dating: 8110 (舜曰: 「美則美矣, 而未大也。」 src: ZHUANG 13.3.4 Guo Qingfan 475; Wang Shumin 485; Fang Yong 355; Chen Guying 344 dating: 8110 堯曰: 「然則何如?」 src: ZHUANG 13.3.5 Guo Qingfan 476; Wang Shumin 485; Fang Yong 355; Chen Guying 345 dating: 8110 舜曰: 「天德而出寧, 日月照而四時行, 若晝夜之有經, 雲行而雨施矣。」 src: ZHUANG 13.3.6 Guo Qingfan 476; Wang Shumin 485; Fang Yong 355; Chen Guying 345 dating: 8110 堯曰: 「膠膠擾擾乎! 子,天之合也; 我,人之合也。」 src: ZHUANG 13.3.7 Guo Qingfan 476; Wang Shumin 485; Fang Yong 355; Chen Guying 345 dating: 8110 夫天地者, 古之所大也, 而黃帝堯舜之所共美也。 故古之王天下者, 奚為哉? 天地而已矣。 src: ZHUANG 13.4.1 Guo Qingfan 477; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 346 dating: 8110 孔子西藏書於周室。 子路謀曰: 「由聞周之徵藏史有老聃者, 免而歸居, 夫子欲藏書, 則試往因焉。」 src: ZHUANG 13.4.2 Guo Qingfan 477; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 346 dating: 8110 孔子曰: 「善。」 src: ZHUANG 13.4.3 Guo Qingfan 477; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 346 dating: 8110 往見老聃, 而老聃不許, 於是繙十二經以說。 src: ZHUANG 13.4.4 Guo Qingfan 478; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 347 dating: 8110 老聃中其說, 曰: 「大謾, 願聞其要。」 src: ZHUANG 13.4.5 Guo Qingfan 478; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 347 dating: 8110 孔子曰: 「要在仁義。」 src: ZHUANG 13.4.6 Guo Qingfan 478; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 347 dating: 8110 老聃曰: 「請問: 仁義,人之性邪?」 src: ZHUANG 13.4.7 Guo Qingfan 478; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 347 dating: 8110 孔子曰: 「然。 君子不仁則不成, 不義則不生。 仁義,真人之性也, 又將奚為矣?」 src: ZHUANG 13.4.8 Guo Qingfan 478; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 347 dating: 8110 老聃曰: 「請問:何謂仁義?」 src: ZHUANG 13.4.9 Guo Qingfan 479; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 347 dating: 8110 孔子曰: 「中心物愷, 兼愛无私, 此仁義之情也。」 src: ZHUANG 13.4.10 Guo Qingfan 479; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 347 dating: 8110 老聃曰: 「意, 幾乎後言! 夫兼愛, 不亦迂乎! 无私焉, 乃私也。 夫子若欲使天下无失其牧乎? src: ZHUANG 13.4.11 Guo Qingfan 479; Wang Shumin 487; Fang Yong 357; Chen Guying 347 dating: 8110 則天地固有常矣, 日月固有明矣, 星辰固有列矣, 禽獸固有群矣, 樹木固有立矣。 夫子亦放德而行, 循道而趨, 已至矣; 又何偈偈乎 揭仁義,若擊鼓而求亡子焉? 意, 夫子亂人之性也!」 src: ZHUANG 13.5.1 Guo Qingfan 4i1; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 士成綺見老子 而問曰: 「吾聞夫子聖人也, 吾固不辭遠道 而來願見, 百舍重趼 而不敢息。 今吾觀子, 非聖人也。 src: ZHUANG 13.5.2 Guo Qingfan 4i1; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 鼠壤有餘蔬, 而棄妹, 不仁也, 生熟不盡於前, 而積歛无崖。」 src: ZHUANG 13.5.3 Guo Qingfan 4i2; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 老子漠然不應。 src: ZHUANG 13.5.4 Guo Qingfan 4i2; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 士成綺明日復見, 曰: 「昔者吾有刺於子, 今吾心正郤矣, 何故也?」 src: ZHUANG 13.5.5 Guo Qingfan 4i2; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 老子曰: 「夫巧知神聖之人, 吾自以為脫焉。 昔者子呼我牛也而謂之牛, 呼我馬也而謂之馬。 src: ZHUANG 13.5.6 Guo Qingfan 4i2; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 苟有其實, 人與之名而弗受, 再受其殃。 吾服也恆服, 吾非以服有服。」 src: ZHUANG 13.5.7 Guo Qingfan 4i4; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 士成綺鴈行避影, 履行遂進而問: 「脩身若何?」 src: ZHUANG 13.5.8 Guo Qingfan 4i4; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 老子曰: 「而容崖然, 而目衝然, 而顙頯然, 而口闞然, 而狀義然, 似繫馬而止也。 動而持, 發也機, src: ZHUANG 13.5.9 Guo Qingfan 4i4; Wang Shumin 491; Fang Yong 360; Chen Guying 350 dating: 8110 察而審, 知巧而覩於泰, 凡以為不信。 邊竟有人焉,其名為竊。」 src: ZHUANG 13.6.1 Guo Qingfan 486; Wang Shumin 495; Fang Yong 363; Chen Guying 354 dating: 8110 老子曰: 「夫道, 於大不終, 於小不遺, 故萬物備。 廣廣乎其无不容也, 淵淵乎其不可測也。 形德仁義, 神之末也, 非至人孰能定之! src: ZHUANG 13.6.2 Guo Qingfan 486; Wang Shumin 495; Fang Yong 363; Chen Guying 354 dating: 8110 夫至人有世, 不亦大乎! 而不足以為之累。 天下奮柄 而不與之偕, 審乎无假 而不與利遷, 極物之真, 能守其本, src: ZHUANG 13.6.3 Guo Qingfan 486; Wang Shumin 495; Fang Yong 363; Chen Guying 354 dating: 8110 故外天地, 遺萬物, 而神未嘗有所困也。 通乎道, 合乎德, 退仁義, 賓禮樂, 至人之心有所定矣。」 src: ZHUANG 13.7.1 Guo Qingfan 488; Wang Shumin 498; Fang Yong 365; Chen Guying 356 dating: 8110 世之所貴道者書也, 書不過語, 語有貴也。 語之所貴者意也, 意有所隨。 意之所隨者, 不可以言傳也, src: ZHUANG 13.7.2 Guo Qingfan 488; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 356 dating: 8110 而世因貴言傳書。 世雖貴之哉! 猶不足貴也, 為其貴非其貴也。 故視而可見者, 形與色也; 聽而可聞者, 名與聲也。 src: ZHUANG 13.7.3 Guo Qingfan 488; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 356 dating: 8110 悲夫, 世人以形色名聲為足以得彼之情! 夫形色名聲果不足以得彼之情, 則知者不言, 言者不知, 而世豈識之哉! src: ZHUANG 13.8.1 Guo Qingfan 490; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 357 dating: 8110 桓公讀書於堂上。 輪扁斲輪於堂下, 釋椎鑿 而上, 問桓公曰: “「敢問,公之所讀為何言邪?」 src: ZHUANG 13.8.2 Guo Qingfan 490; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 357 dating: 8110 公曰: 「聖人之言也。」 src: ZHUANG 13.8.3 Guo Qingfan 490; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 357 dating: 8110 曰: 「聖人在乎?」 src: ZHUANG 13.8.4 Guo Qingfan 490; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 357 dating: 8110 公曰: 「已死矣。」 src: ZHUANG 13.8.5 Guo Qingfan 490; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 357 dating: 8110 曰: 「然則君之所讀者, 古人之糟魄已夫!」 src: ZHUANG 13.8.6 Guo Qingfan 491; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 358 dating: 8110 桓公曰: 「寡人讀書,輪人安得議乎! 有說則可, 无說則死。」 src: ZHUANG 13.8.7 Guo Qingfan 491; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 358 dating: 8110 輪扁曰: 「臣也以臣之事觀之。 斲輪, 徐則甘而不固, 疾則苦而不入。 不徐不疾, 得之於手,而應於心, src: ZHUANG 13.8.8 Guo Qingfan 491; Wang Shumin 498; Fang Yong 366; Chen Guying 358 dating: 8110 口不能言, 有數存焉於其間。 臣不能以喻臣之子, 臣之子亦不能受之於臣, 是以行年七十而老斲輪。 古之人與其不可傳也死矣, 然則君之所讀者, 古人之糟魄已夫!」
← 卷12 卷14 →