《莊子》卷14

洞神部 卷 14 / 33 12,143 字
返回《莊子》
src: ZHUANG 14.1.1 Guo Qingfan 493; Wang Shumin 505; Fang Yong 372; Chen Guying 360 dating: 8110 14 天運第十四 「天其運乎? 地其處乎? 日月其爭於所乎? 孰主張是? 孰維綱是? 孰居无事 推而行是? src: ZHUANG 14.1.2 Guo Qingfan 493; Wang Shumin 505; Fang Yong 373; Chen Guying 360 dating: 8110 意者其有機緘而不得已邪? 意者其運轉而不能自止邪? 雲者為雨乎? 雨者為雲乎? 孰隆施是? src: ZHUANG 14.1.3 Guo Qingfan 493; Wang Shumin 505; Fang Yong 373; Chen Guying 360 dating: 8110 孰居无事淫樂而勸是? 風起北方, 一西一東, 有上彷徨, 孰噓吸是? 孰居无事而披拂是? 敢問何故?」 src: ZHUANG 14.1.4 Guo Qingfan 496; Wang Shumin 505; Fang Yong 373; Chen Guying 361 dating: 8110 巫咸祒曰: 「來! 吾語女。 天有六極五常, 帝王順之則治, 逆之則凶。 src: ZHUANG 14.1.5 Guo Qingfan 496; Wang Shumin 505; Fang Yong 373; Chen Guying 361 dating: 8110 九洛之事, 治成德備, 監照下土, 天下載之, 此謂上皇。」 src: ZHUANG 14.2.1 Guo Qingfan 497; Wang Shumin 505; Fang Yong 375; Chen Guying 363 dating: 8110 商大宰蕩問仁於莊子。 莊子曰: 「虎狼,仁也。」 src: ZHUANG 14.2.2 Guo Qingfan 497; Wang Shumin 509; Fang Yong 375; Chen Guying 363 dating: 8110 曰: 「何謂也?」 src: ZHUANG 14.2.3 Guo Qingfan 497; Wang Shumin 509; Fang Yong 375; Chen Guying 363 dating: 8110 莊子曰: 「父子相親, 何為不仁?」 src: ZHUANG 14.2.4 Guo Qingfan 498; Wang Shumin 509; Fang Yong 376; Chen Guying 363 dating: 8110 曰: 「請問至仁。」 src: ZHUANG 14.2.5 Guo Qingfan 498; Wang Shumin 509; Fang Yong 376; Chen Guying 363 dating: 8110 莊子曰: 「至仁无親。」 src: ZHUANG 14.2.6 Guo Qingfan 498; Wang Shumin 509; Fang Yong 376; Chen Guying 363 dating: 8110 大宰曰: 「蕩聞之, 无親則不愛, 不愛則不孝。 謂至仁不孝,可乎?」 src: ZHUANG 14.2.7 Guo Qingfan 498; Wang Shumin 509; Fang Yong 376; Chen Guying 363 dating: 8110 莊子曰: 「不然。 夫至仁尚矣, 孝固不足以言之。 此非過孝之言也, 不及孝之言也。 夫南行者至於郢, 北面而不見冥山, 是何也? 則去之遠也。 src: ZHUANG 14.2.8 Guo Qingfan 498; Wang Shumin 509; Fang Yong 376; Chen Guying 363 dating: 8110 故曰: 以敬孝易, 以愛孝難; 以愛孝易, 而忘親難; 忘親易, 使親忘我難; 使親忘我易, 兼忘天下難; 兼忘天下易, 使天下兼忘我難。 src: ZHUANG 14.2.9 Guo Qingfan 499; Wang Shumin 509; Fang Yong 376; Chen Guying 363 dating: 8110 夫德遺堯舜而不為也, 利澤施於萬世, 天下莫知也, src: ZHUANG 14.2.10 Guo Qingfan 499; Wang Shumin 509; Fang Yong 376; Chen Guying 363 dating: 8110 豈直太息而言仁孝乎哉! 夫孝悌仁義,忠信貞廉, 此皆自勉以役其德者也, 不足多也。 src: ZHUANG 14.2.11 Guo Qingfan 499; Wang Shumin 509; Fang Yong 376; Chen Guying 363 dating: 8110 故曰: 『至貴, 國爵并焉; 至富, 國財并焉; 至願, 名譽并焉。』 是以道不渝。」 src: ZHUANG 14.3.1 Guo Qingfan 501; Wang Shumin 512; Fang Yong 379; Chen Guying 366 dating: 8110 北門成問於黃帝曰: 「帝張咸池之樂於洞庭之野, 吾始聞之而懼, 復聞之而怠, 卒聞之而惑; 蕩蕩默默, 乃不自得。」 src: ZHUANG 14.3.2 Guo Qingfan 502; Wang Shumin 512; Fang Yong 379; Chen Guying 366 dating: 8110 帝曰: 「女殆其然哉! 吾奏之以人, 徵之以天, 行之以禮義, 建之以太清。 夫至樂者, 先應之以人事, 順之以天理, (行之以五德, 應之以自然, 然後調理四時, 太和萬物。 src: ZHUANG 14.3.3 Guo Qingfan 502; Wang Shumin 512; Fang Yong 379; Chen Guying 366 dating: 8110 四時迭起, 萬物循生; 一盛一衰, 文武倫經; 一清一濁, 陰陽調和, 流光其聲; 蟄蟲始作, 吾驚之以雷霆; src: ZHUANG 14.3.4 Guo Qingfan 502; Wang Shumin 512; Fang Yong 379; Chen Guying 366 dating: 8110 其卒无尾, 其始无首; 一死一生, 一僨一起; 所常无窮, 而一不可待。 女故懼也。 src: ZHUANG 14.3.5 Guo Qingfan 504; Wang Shumin 515; Fang Yong 379; Chen Guying 367 dating: 8110 「吾又奏之以陰陽之和, 燭之以日月之明; 其聲能短能長, 能柔能剛; 變化齊一, 不主故常; 在谷滿谷, 在阬滿阬; 塗郤守神, 以物為量。 src: ZHUANG 14.3.6 Guo Qingfan 504; Wang Shumin 515; Fang Yong 379; Chen Guying 367 dating: 8110 其聲揮綽, 其名高明。 是故鬼神守其幽, 日月星辰行其紀。 src: ZHUANG 14.3.7 Guo Qingfan 504; Wang Shumin 515; Fang Yong 380; Chen Guying 367 dating: 8110 吾止之於有窮, 流之於无止。 予欲慮之 而不能知也, 望之而不能見也, 逐之而不能及也; src: ZHUANG 14.3.8 Guo Qingfan 504; Wang Shumin 515; Fang Yong 380; Chen Guying 367 dating: 8110 儻然立於四虛之道, 倚於槁梧而吟。 目知窮乎所欲見, 力屈乎所欲逐, 吾既不及已夫! 形充空虛, 乃至委蛇。 女委蛇,故怠。 src: ZHUANG 14.3.9 Guo Qingfan 507; Wang Shumin 518; Fang Yong 380; Chen Guying 367 dating: 8110 「吾又奏之以无怠之聲, 調之以自然之命, 故若混逐叢生, 林樂而无形; 布揮而不曳, 幽昏而无聲。 src: ZHUANG 14.3.10 Guo Qingfan 507; Wang Shumin 518; Fang Yong 380; Chen Guying 367 dating: 8110 動於无方, 居於窈冥; 或謂之死, 或謂之生; 或謂之實, 或謂之榮; 行流散徙, 不主常聲。 src: ZHUANG 14.3.11 Guo Qingfan 507; Wang Shumin 518; Fang Yong 380; Chen Guying 367 dating: 8110 世疑之, 稽於聖人。 聖也者, 達於情而遂於命也。 天機不張而五官皆備, 此之謂天樂, src: ZHUANG 14.3.12 Guo Qingfan 507; Wang Shumin 518; Fang Yong 380; Chen Guying 367 dating: 8110 无言而心說。 故有焱氏為之頌曰: 『聽之不聞其聲, 視之不見其形, 充滿天地, 苞裹六極。』 女欲聽之而无接焉, 而故惑也。 src: ZHUANG 14.3.13 Guo Qingfan 510; Wang Shumin 518; Fang Yong 380; Chen Guying 367 dating: 8110 樂也者,始於懼, 懼故祟; 吾又次之以怠, 怠故遁; 卒之於惑, 惑故愚; 愚故道, 道可載而與之俱也。」 src: ZHUANG 14.4.1 Guo Qingfan 511; Wang Shumin 521; Fang Yong 388; Chen Guying 372 dating: 8110 孔子西遊於衛。 顏淵問師金曰: 「以夫子之行為奚如?」 src: ZHUANG 14.4.2 Guo Qingfan 511; Wang Shumin 521; Fang Yong 388; Chen Guying 372 dating: 8110 師金曰: 「惜乎, 而夫子其窮哉!」 src: ZHUANG 14.4.3 Guo Qingfan 511; Wang Shumin 521; Fang Yong 388; Chen Guying 372 dating: 8110 顏淵曰: 「何也?」 src: ZHUANG 14.4.4 Guo Qingfan 511; Wang Shumin 521; Fang Yong 388; Chen Guying 372 dating: 8110 師金曰: 「夫芻狗之未陳也, 盛以篋衍, 巾以文繡, 尸祝齊戒以將迎之。 及其已陳也, 行者踐其首脊, 蘇者取而爨之而已; src: ZHUANG 14.4.5 Guo Qingfan 512; Wang Shumin 521; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 將復取 而盛以篋衍, 巾以文繡, 遊居寢臥其下, 彼不得夢, 必且數眯焉。 src: ZHUANG 14.4.6 Guo Qingfan 512; Wang Shumin 521; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 今而夫子, 亦取先王已陳芻狗, 取弟子遊居寢臥其下。 故伐樹於宋, 削迹於衛, 窮於商周, 是非其夢邪? src: ZHUANG 14.4.7 Guo Qingfan 512; Wang Shumin 521; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 圍於陳蔡之間, 七日不火食, 死生相與鄰, 是非其眯邪? src: ZHUANG 14.4.8 Guo Qingfan 513; Wang Shumin 521; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 夫水行莫如用舟, 而陸行莫如用車。 以舟之可行於水也 而求推之於陸, 則沒世不行尋常。 古今非水陸與? 周魯非舟車與? src: ZHUANG 14.4.9 Guo Qingfan 513; Wang Shumin 521; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 今蘄行周於魯, 是猶推舟於陸也, 勞而无功, 身必有殃。 彼未知夫无方之傳, 應物而不窮者也。 src: ZHUANG 14.4.10 Guo Qingfan 514; Wang Shumin 524; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 「且子獨不見夫桔槔者乎? 引之則俯, 舍之則仰。 彼,人之所引, 非引人也, 故俯仰而不得罪於人。 src: ZHUANG 14.4.11 Guo Qingfan 514; Wang Shumin 524; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 故夫三皇五帝之禮義法度, 不矜於同而矜於治。 故譬三皇五帝之禮義法度, 其猶柤棃橘柚邪! 其味相反,而皆可於口。 src: ZHUANG 14.4.12 Guo Qingfan 515; Wang Shumin 524; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 故禮義法度者, 應時而變者也。 今取猨狙 而衣以周公之服, 彼必齕齧挽裂, 盡去而後慊。 觀古今之異, 猶猨狙之異乎周公也。 src: ZHUANG 14.4.13 Guo Qingfan 515; Wang Shumin 524; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 故西施病心 而矉其里, 其里之醜人見而美之, 歸亦捧心 而矉其里。 其里之富人見之, 堅閉門而不出, 貧人見之, 挈妻子而去之走。 src: ZHUANG 14.4.14 Guo Qingfan 515; Wang Shumin 524; Fang Yong 389; Chen Guying 373 dating: 8110 彼知美 矉而不知矉之所以美。 惜乎, 而夫子其窮哉!」 src: ZHUANG 14.5.1 Guo Qingfan 516; Wang Shumin 528; Fang Yong 392; Chen Guying 377 dating: 8110 孔子行年五十有一 而不聞道, 乃南之沛見老聃。 src: ZHUANG 14.5.2 Guo Qingfan 516; Wang Shumin 528; Fang Yong 392; Chen Guying 377 dating: 8110 老聃曰: 「子來乎? 吾聞子,北方之賢者也, 子亦得道乎?」 孔子曰: 「未得也。」 src: ZHUANG 14.5.3 Guo Qingfan 516; Wang Shumin 528; Fang Yong 393; Chen Guying 377 dating: 8110 老子曰: 「子惡乎求之哉?」 src: ZHUANG 14.5.4 Guo Qingfan 517; Wang Shumin 528; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 曰: 「吾求之於度數, 五年而未得也。」 src: ZHUANG 14.5.5 Guo Qingfan 517; Wang Shumin 528; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 老子曰: 「子又惡乎求之哉?」 src: ZHUANG 14.5.6 Guo Qingfan 517; Wang Shumin 528; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 曰: 「吾求之於陰陽, 十有二年而未得。」 src: ZHUANG 14.5.7 Guo Qingfan 517; Wang Shumin 528; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 老子曰: 「然。 使道而可獻, 則人莫不獻之於其君; 使道而可進, 則人莫不進之於其親; 使道而可以告人, 則人莫不告其兄弟; 使道而可以與人, 則人莫不與其子孫。 src: ZHUANG 14.5.8 Guo Qingfan 517; Wang Shumin 528; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 然而不可者,无他也, 中无主而不止, 外无匹而不行。 由中出者, 不受於外, 聖人不出; 由外入者, 无主於中, 聖人不隱。 src: ZHUANG 14.5.9 Guo Qingfan 517; Wang Shumin 528; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 名,公器也, 不可多取。 仁義,先王之蘧廬也, 止可以一宿, 而不可久處, 覯而多責。 src: ZHUANG 14.5.10 Guo Qingfan 519; Wang Shumin 530; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 「古之至人, 假道於仁, 託宿於義, 以遊逍遙之虛, 食於苟簡之田, 立於不貸之圃。 逍遙,无為也; 苟簡,易養也; 不貸,无出也。 古者謂是采真之遊。 src: ZHUANG 14.5.11 Guo Qingfan 521; Wang Shumin 530; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 以富為是者, 不能讓祿; 以顯為是者, 不能讓名; 親權者, 不能與人柄。 操之則慄, 舍之則悲, 而一无所鑒, 以闚其所不休者, 是天之戮民也。 src: ZHUANG 14.5.12 Guo Qingfan 521; Wang Shumin 530; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 怨恩取與諫教生殺, 八者, 正之器也, 唯循大變无所湮者為能用之。 src: ZHUANG 14.5.13 Guo Qingfan 521; Wang Shumin 530; Fang Yong 393; Chen Guying 378 dating: 8110 故曰: 正者,正也。 其心以為不然者, 天門弗開矣。」 src: ZHUANG 14.6.1 Guo Qingfan 522; Wang Shumin 533; Fang Yong 397; Chen Guying 3i1 dating: 8110 孔子見老聃 而語仁義。 老聃曰: 「夫播穅眯目, 則天地四方易位矣; 蚊虻噆膚, 則通昔不寐矣。 夫仁義 憯然乃憤吾心, 亂莫大焉。 src: ZHUANG 14.6.2 Guo Qingfan 522; Wang Shumin 533; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 吾子使天下无失其朴, 吾子亦放風而動, 揔德而立矣, 又奚傑傑然 揭仁義若負建鼓而求亡子者邪? 夫鵠不日浴而白, 烏不日黔而黑。 src: ZHUANG 14.6.3 Guo Qingfan 522; Wang Shumin 533; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 黑白之朴, 不足以為辯; 名譽之觀, 不足以為廣。 泉涸, 魚相與處於陸, 相吻以濕, 相濡以沫, 不若相忘於江湖!」 src: ZHUANG 14.6.4 Guo Qingfan 524; Wang Shumin 536; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 孔子見老聃歸, 三日不談。 弟子問曰: 「夫子見老聃, 亦將何規哉?」 src: ZHUANG 14.6.5 Guo Qingfan 525; Wang Shumin 536; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 孔子曰: 「吾乃今於是乎見龍! 龍,合而成體, 散而成章, 乘乎雲氣 而養乎陰陽。 予口張 而不能嗋, 舌舉而不能訒,予又何規老聃哉!」 src: ZHUANG 14.6.6 Guo Qingfan 525; Wang Shumin 536; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 子貢曰: 「然則人固有尸居而龍見, 雷聲而淵默, 發動如天地者乎? 賜亦可得而觀乎?」 src: ZHUANG 14.6.7 Guo Qingfan 526; Wang Shumin 536; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 遂以孔子聲見老聃, 老聃方將倨堂而應, 微曰: 「予年運而往矣, 子將何以戒我乎?」 src: ZHUANG 14.6.8 Guo Qingfan 526; Wang Shumin 536; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 子貢曰: 「夫三王五帝之治天下不同, 其係聲名一也。 而先生獨以為非聖人, 如何哉?」 src: ZHUANG 14.6.9 Guo Qingfan 526; Wang Shumin 536; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 老聃曰: 「小子少進! 子何以謂不同?」 src: ZHUANG 14.6.10 Guo Qingfan 527; Wang Shumin 537; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 對曰: 「堯授舜, 舜授禹, 禹用力 而湯用兵, 文王順紂 而不敢逆, 武王逆紂 而不肯順, 故曰不同。」 src: ZHUANG 14.6.11 Guo Qingfan 527; Wang Shumin 541; Fang Yong 397; Chen Guying 3i2 dating: 8110 老聃曰: 「小子少進! 余語女三王五帝之治天下。 黃帝之治天下, 使民心一, 民有其親死不哭 而民不非也。 src: ZHUANG 14.6.12 Guo Qingfan 527; Wang Shumin 541; Fang Yong 397; Chen Guying 3i3 dating: 8110 堯之治天下, 使民心親, 民有為其親殺其殺, 而民不非也。 舜之治天下, 使民心競, 民孕婦十月生子, 子生五月而能言, 不至乎孩而始誰, src: ZHUANG 14.6.13 Guo Qingfan 527; Wang Shumin 541; Fang Yong 397; Chen Guying 3i3 dating: 8110 則人始有夭矣。 禹之治天下, 使民心變, 人有心而兵有順, 殺盜非殺, 人自為種而天下耳, 是以天下大駭, 儒墨皆起。 其作始有倫, 而今乎婦女,何言哉! src: ZHUANG 14.6.14 Guo Qingfan 527; Wang Shumin 541; Fang Yong 397; Chen Guying 3i3 dating: 8110 余語女, 三皇五帝之治天下, 名曰治之, 而亂莫甚焉。 src: ZHUANG 14.6.15 Guo Qingfan 527; Wang Shumin 541; Fang Yong 397; Chen Guying 3i3 dating: 8110 三皇之知, 上悖日月之明, 下睽山川之精, 中墮四時之施。 其知憯於𧓽蠆之尾, 鮮規之獸, 莫得安其性命之情者, 而猶自以為聖人, 不可恥乎, 其无恥也?」 src: ZHUANG 14.6.16 Guo Qingfan 531; Wang Shumin 541; Fang Yong 397; Chen Guying 3i3 dating: 8110 子貢蹴蹴然立不安。 src: ZHUANG 14.7.1 Guo Qingfan 531; Wang Shumin 546; Fang Yong 403; Chen Guying 389 dating: 8110 孔子謂老聃曰: 「丘治《詩》、 《書》、《禮》、 《樂》、 《易》、《春秋》六經, 自以為久矣, 孰知其故矣; src: ZHUANG 14.7.2 Guo Qingfan 531; Wang Shumin 546; Fang Yong 403; Chen Guying 389 dating: 8110 以奸者七十二君, 論先王之道 而明周召之迹, 一君无所鉤用。 甚矣夫!人之難說也, 道之難明邪!」 src: ZHUANG 14.7.3 Guo Qingfan 532; Wang Shumin 546; Fang Yong 403; Chen Guying 389 dating: 8110 老子曰: 「幸矣,子之不遇治世之君也! 夫《六經》, 先王之陳迹也, 豈其所以迹哉! 今子之所言, 猶迹也。 夫迹, 履之所出, 而迹豈履哉! src: ZHUANG 14.7.4 Guo Qingfan 532; Wang Shumin 546; Fang Yong 403; Chen Guying 389 dating: 8110 夫白鶂之相視,眸子不運 而風化; 蟲, 雄鳴於上風, 雌應於下風 而化; src: ZHUANG 14.7.5 Guo Qingfan 532; Wang Shumin 546; Fang Yong 403; Chen Guying 389 dating: 8110 類自為雌雄, 故風化。 性不可易, 命不可變, 時不可止, 道不可壅。 苟得於道, 无自而不可; 失焉者, 无自而可。」 src: ZHUANG 14.7.6 Guo Qingfan 533; Wang Shumin 547; Fang Yong 403; Chen Guying 389 dating: 8110 孔子不出三月, 復見曰: 「丘得之矣。 烏鵲孺, 魚傅沫, 細要者化, 有弟 而兄啼。 久矣夫丘不與化為人! 不與化為人, 安能化人!」 src: ZHUANG 14.7.7 Guo Qingfan 534; Wang Shumin 547; Fang Yong 404; Chen Guying 389 dating: 8110 老子曰: 「可。 丘得之矣!」
← 卷13 卷15 →