《莊子》卷4

洞神部 卷 4 / 33 11,713 字
返回《莊子》
src: ZHUANG 4.1.1; Guo Qingfan 131; Wang Shumin 117; Fang Yong 109; Chen Guying 107 dating: 8110 4 人間世第四 顏回見仲尼, 請行。 src: ZHUANG 4.1.2; Guo Qingfan 132; Wang Shumin 117; Fang Yong 109; Chen Guying 107 dating: 8110 曰: 「奚之?」 src: ZHUANG 4.1.3; Guo Qingfan 132; Wang Shumin 117; Fang Yong 109; Chen Guying 107 dating: 8110 曰: 「將之衛。」 src: ZHUANG 4.1.4; Guo Qingfan 132; Wang Shumin 117; Fang Yong 109; Chen Guying 107 dating: 8110 曰: 「奚為焉?」 src: ZHUANG 4.1.5; Guo Qingfan 132; Wang Shumin 117; Fang Yong 109; Chen Guying 107 dating: 8110 曰: 「回聞衛君, 其年壯, 其行獨; 輕用其國, 而不見其過; 輕用民死, 死者以國量乎澤若蕉, 民其无如矣。 src: ZHUANG 4.1.6; Guo Qingfan 132; Wang Shumin 117; Fang Yong 109; Chen Guying 107 dating: 8110 回嘗聞之夫子曰: 『治國去之, 亂國就之, 醫門多疾。』 願以所聞思其則, 庶幾其國有瘳乎!」 src: ZHUANG 4.1.7; Guo Qingfan 134; Wang Shumin 119; Fang Yong 109; Chen Guying 107 dating: 8110 仲尼曰: 「譆! 若殆往而刑耳! src: ZHUANG 4.1.8; Guo Qingfan 134; Wang Shumin 119; Fang Yong 109; Chen Guying 108 dating: 8110 夫道不欲雜, 雜則多, 多則擾, 擾則憂, 憂而不救。 古之至人, 先存諸己 而後存諸人。 所存於己者未定, 何暇至於暴人之所行! src: ZHUANG 4.1.9; Guo Qingfan 135; Wang Shumin 119; Fang Yong 109; Chen Guying 108 dating: 8110 且若亦知夫德之所蕩 而知之所為出乎哉? 德蕩乎名, 知出乎爭。 名也者,相軋也; 知也者,爭之器也。 二者凶器, 非所以盡行也。 src: ZHUANG 4.1.10; Guo Qingfan 136; Wang Shumin 119; Fang Yong 109; Chen Guying 108 dating: 8110 且德厚信矼, 未達人氣, 名聞不爭, 未達人心。 而彊以仁義繩墨之言術暴人之前者, 是以人惡有其美也, 命之曰菑人。 src: ZHUANG 4.1.11; Guo Qingfan 136; Wang Shumin 119; Fang Yong 109; Chen Guying 108 dating: 8110 菑人者, 人必反菑之, 且苟為悅賢而惡不肖, 惡用而求有以異? 若唯无詔, 王公必將乘人 而鬭其捷。 src: ZHUANG 4.1.12; Guo Qingfan 136; Wang Shumin 119; Fang Yong 109; Chen Guying 108 dating: 8110 而目將熒之, 而色將平之, 口將營之, 容將形之, 心且成之。 是以火救火, 以水救水, 名之曰益多。 順始无窮, 若殆以不信厚言, 必死於暴人之前矣! src: ZHUANG 4.1.13; Guo Qingfan 139; Wang Shumin 124; Fang Yong 109; Chen Guying 108 dating: 8110 且昔者桀殺關龍逢, 紂殺王子比干, 是皆脩其身 以傴拊人之民, 以下拂其上者也, 故其君因其脩以擠之。 是好名者也。 src: ZHUANG 4.1.14; Guo Qingfan 139; Wang Shumin 124; Fang Yong 109; Chen Guying 108 dating: 8110 昔者堯攻叢枝、胥敖, 禹攻有扈, 國為虛厲, 身為刑戮, 其用兵不止, 其求實无已。 是皆求名實者也, 而獨不聞之乎? 名實者,聖人之所不能勝也, 而況若乎! src: ZHUANG 4.1.15; Guo Qingfan 141; Wang Shumin 124; Fang Yong 110; Chen Guying 108 dating: 8110 雖然, 若必有以也, 嘗以語我來!」 src: ZHUANG 4.1.16; Guo Qingfan 141; Wang Shumin 124; Fang Yong 110; Chen Guying 113 dating: 8110 顏回曰: 「端而虛, 勉而一, 則可乎?」 src: ZHUANG 4.1.17; Guo Qingfan 141; Wang Shumin 126; Fang Yong 110; Chen Guying 113 dating: 8110 曰: 「惡!惡可! 夫以陽為充孔揚, 采色不定, 常人之所不違, 因案人之所感, 以求容與其心。 src: ZHUANG 4.1.18; Guo Qingfan 141; Wang Shumin 126; Fang Yong 110; Chen Guying 113 dating: 8110 名之曰 日漸之德 不成, 而況大德乎! 將執而不化, 外合 而內不訾, 其庸詎可乎!」 src: ZHUANG 4.1.19; Guo Qingfan 143; Wang Shumin 126; Fang Yong 110; Chen Guying 113 dating: 8110 「然則我內直而外曲, 成而上比。 內直者, 與天為徒。 與天為徒者, 知天子之與己皆天之所子, 而獨以己言蘄乎而人善之, 蘄乎而人不善之邪? src: ZHUANG 4.1.20; Guo Qingfan 143; Wang Shumin 126; Fang Yong 110; Chen Guying 113 dating: 8110 若然者, 人謂之童子, 是之謂與天為徒。 外曲者, 與人(之)為徒也。 擎跽曲拳, 人臣之禮也, 人皆為之, 吾敢不為邪! src: ZHUANG 4.1.21; Guo Qingfan 143; Wang Shumin 126; Fang Yong 110; Chen Guying 113 dating: 8110 為人之所為者, 人亦无疵焉, 是之謂與人為徒。 成而上比者, 與古為徒。 其言雖教,讁之實也。 古之有也, 非吾有也。 src: ZHUANG 4.1.22; Guo Qingfan 143; Wang Shumin 126; Fang Yong 110; Chen Guying 113 dating: 8110 若然者, 雖直不為病, 是之謂與古為徒。 若是則可乎?」 src: ZHUANG 4.1.23; Guo Qingfan 145; Wang Shumin 126; Fang Yong 110; Chen Guying 114 dating: 8110 仲尼曰: 「惡!惡可! 大多政, 法而不諜, 雖固亦无罪。 雖然,止是耳矣, 夫胡可以及化! 猶師心者也。」 src: ZHUANG 4.1.24; Guo Qingfan 146; Wang Shumin 130; Fang Yong 110; Chen Guying 116 dating: 8110 顏回曰: 「吾无以進矣, 敢問其方。」 src: ZHUANG 4.1.25; Guo Qingfan 146; Wang Shumin 130; Fang Yong 110; Chen Guying 116 dating: 8110 仲尼曰: 「齋,吾將語若! 有而為之,其易邪? 易之者, 暭天不宜。」 src: ZHUANG 4.1.26; Guo Qingfan 146; Wang Shumin 130; Fang Yong 110; Chen Guying 116 dating: 8110 顏回曰: 「回之家貧, 唯不飲酒不茹葷者 數月矣。 若此,則可以為齋乎?」 曰: 「是祭祀之齋,非心齋也。」 src: ZHUANG 4.1.28; Guo Qingfan 147; Wang Shumin 130; Fang Yong 110; Chen Guying 117 dating: 8110 回曰: 「敢問心齋?」 src: ZHUANG 4.1.29; Guo Qingfan 147; Wang Shumin 130; Fang Yong 110; Chen Guying 117 dating: 8110 仲尼曰: 「若一汝志, 无聽之以耳 而聽之以心, 无聽之以心 而聽之以氣! 聽止於耳, 心止於符。 氣也者, 虛而待物者也。 唯道集虛。 虛者,心齋也。」 src: ZHUANG 4.1.30; Guo Qingfan 148; Wang Shumin 130; Fang Yong 111; Chen Guying 117 dating: 8110 顏回曰: 「回之未始得使, 實自回也; 得使之也, 未始有回也; 可謂虛乎?」 src: ZHUANG 4.1.31; Guo Qingfan 148; Wang Shumin 130; Fang Yong 111; Chen Guying 117 dating: 8110 夫子曰: 「盡矣。 吾語若! 若能入遊其樊 而无感其名, 入則鳴, 不入則止。 无門无毒, 一宅而寓於不得已, 則幾矣。 src: ZHUANG 4.1.32; Guo Qingfan 150; Wang Shumin 134; Fang Yong 111; Chen Guying 117 dating: 8110 絕迹易, 无行地難。 為人使易以偽, 為天使難以偽。 聞以有翼飛者矣, 未聞以无翼飛者也; 聞以有知知者矣, 未聞以无知知者也。 瞻彼闋者, 虛室生白, src: ZHUANG 4.1.33; Guo Qingfan 150; Wang Shumin 134; Fang Yong 111; Chen Guying 117 dating: 8110 吉祥止矣。 夫且不止, 是之謂坐馳。 夫徇耳目內通 而外於心知, 鬼神將來舍, 而況人乎! 是萬物之所化也, 禹舜之所紐也, 伏戲几蘧之所行終, 而況散焉者乎!」 src: ZHUANG 4.2.1; Guo Qingfan 152; Wang Shumin 136; Fang Yong 122; Chen Guying 123 dating: 8110 葉公子高將使於齊, 問於仲尼曰: 「王使諸梁也甚重, 齊之待使者, 蓋將甚敬而不急。 匹夫猶未可動 也, 而況諸侯乎! src: ZHUANG 4.2.2; Guo Qingfan 152; Wang Shumin 136; Fang Yong 122; Chen Guying 123 dating: 8110 吾甚慄之。 子嘗語諸梁也曰: 『凡事若小若大, 寡有不道以成懽。 事若不成, 則必有人道之患; 事若成, 則必有陰陽之患。 若成若不成而後无患者, 唯有德者能之。』 src: ZHUANG 4.2.3; Guo Qingfan 153; Wang Shumin 136; Fang Yong 122; Chen Guying 123 dating: 8110 吾食也執粗而不臧, 爨无欲清之人。 今吾朝受命 而夕飲冰, 我其內熱與! 吾未至乎事之情, 而既有陰陽之患矣; 事若不成, 必有人道之患。 是兩也, 為人臣者不足以任之, 子其有以語我來!」 src: ZHUANG 4.2.4; Guo Qingfan 155; Wang Shumin 138; Fang Yong 122; Chen Guying 123 dating: 8110 仲尼曰: 「天下有大戒二: 其一,命也; 其一,義也。 子之愛親, 命也, 不可解於心; 臣之事君, 義也, src: ZHUANG 4.2.5; Guo Qingfan 155; Wang Shumin 138; Fang Yong 122; Chen Guying 123 dating: 8110 无適而非君也, 无所逃於天地之間。 是之謂大戒。 是以夫事其親者, 不擇地而安之, 孝之至也; 夫事其君者, 不擇事而安之, 忠之盛也; src: ZHUANG 4.2.6; Guo Qingfan 155; Wang Shumin 138; Fang Yong 123; Chen Guying 123 dating: 8110 自事其心者, 哀樂不易施乎前, 知其不可柰何 而安之若命, 德之至也。 為人臣子者, 固有所不得已。 行事之情 而忘其身, 何暇至於悅生而惡死! 夫子其行可矣! src: ZHUANG 4.2.7; Guo Qingfan 157; Wang Shumin 138; Fang Yong 123; Chen Guying 123 dating: 8110 丘請復以所聞: 凡交 近則必相靡以信, 遠則必忠之以言, 言必或傳之。 夫傳兩喜兩怒之言, 天下之難者也。 夫兩喜 必多溢美之言, 兩怒 必多溢惡之言。 src: ZHUANG 4.2.8; Guo Qingfan 157; Wang Shumin 138; Fang Yong 123; Chen Guying 123 dating: 8110 凡溢之類妄, 妄則其信之也莫, 莫則傳言者殃。 故《法言》曰: 『傳其常情, 无傳其溢言, 則幾乎全。』 src: ZHUANG 4.2.9; Guo Qingfan 158; Wang Shumin 141; Fang Yong 123; Chen Guying 123 dating: 8110 且以巧鬭力者, 始乎陽, 常卒乎陰, 泰至則多奇巧; 以禮飲酒者, 始乎治, 常卒乎亂, 泰至則多奇樂。 凡事亦然。 始乎諒, 常卒乎鄙; 其作始也簡, 其將畢也必巨。 src: ZHUANG 4.2.10; Guo Qingfan 160; Wang Shumin 141; Fang Yong 123; Chen Guying 123 dating: 8110 〔夫言者,風波也; 行者,實喪也。 風波易以動, 實喪易以危。 故忿設无由, 巧言偏辭。 獸死不擇音, 氣息茀然, 於是並生心厲。 src: ZHUANG 4.2.11; Guo Qingfan 160; Wang Shumin 141; Fang Yong 123; Chen Guying 123 dating: 8110 剋核太至, 則必有不肖之心應之, 而不知其然也。 苟為不知其然也, 孰知其所終! 故《法言》曰: 『无遷令, 无勸成, src: ZHUANG 4.2.12; Guo Qingfan 160; Wang Shumin 141; Fang Yong 123; Chen Guying 123 dating: 8110 過度益也。』 遷令勸成殆事, 美成在久, 惡成不及改, 可不慎與! 且夫乘物以遊心, 託不得已以養中, 至矣。 何作為報也! 莫若為致命。 此其難者。」 src: ZHUANG 4.3.1; Guo Qingfan 164; Wang Shumin 145; Fang Yong 128; Chen Guying 128 dating: 8110 顏闔將傅衛靈公大子, 而問於蘧伯玉曰: 「有人於此, 其德天殺。 與之為无方, 則危吾國; 與之為有方, 則危吾身。 src: ZHUANG 4.3.2; Guo Qingfan 164; Wang Shumin 145; Fang Yong 128; Chen Guying 128 dating: 8110 其知適足以知人之過, 而不知其所以過。 若然者,吾柰之何?」 src: ZHUANG 4.3.3; Guo Qingfan 165; Wang Shumin 146; Fang Yong 128; Chen Guying 128 dating: 8110 蘧伯玉曰: 「善哉問乎! 戒之,慎之, 正女身哉! 形莫若就, 心莫若和。 雖然, 之二者有患。 src: ZHUANG 4.3.4; Guo Qingfan 165; Wang Shumin 146; Fang Yong 128; Chen Guying 128 dating: 8110 就不欲入, 和不欲出。 形就而入, 且為顛為滅, 為崩為蹶。 心和而出, 且為聲為名, 為妖為孽。 src: ZHUANG 4.3.5; Guo Qingfan 165; Wang Shumin 146; Fang Yong 128; Chen Guying 128 dating: 8110 彼且為嬰兒, 亦與之為嬰兒; 彼且為无町畦, 亦與之為无町畦; 彼且為无崖, 亦與之為无崖。 達之, 入於无疵。 src: ZHUANG 4.3.6; Guo Qingfan 167; Wang Shumin 148; Fang Yong 128; Chen Guying 129 dating: 8110 汝不知夫螳蜋乎? 怒其臂以當車轍, 不知其不勝任也, 是其才之美者也。 戒之,慎之! 積伐而美者以犯之, 幾矣。 src: ZHUANG 4.3.7; Guo Qingfan 167; Wang Shumin 148; Fang Yong 128; Chen Guying 129 dating: 8110 汝不知夫養虎者乎? 不敢以生物與之, 為其殺之之怒也; 不敢以全物與之, 為其決之之怒也; 時其飢飽, 達其怒心。 虎之與人異類 而媚養己者, 順也; 故其殺者, 逆也。 src: ZHUANG 4.3.8 Guo Qingfan 168; Wang Shumin 148; Fang Yong 128; Chen Guying 129 dating: 8110 夫愛馬者, 以筐盛矢, 以蜄盛溺。 適有蚊䖟僕緣, 而拊之不時, 則缺銜毀首碎胸。 意有所至 而愛有所亡, 可不慎邪!」 src: ZHUANG 4.4.1 Guo Qingfan 170; Wang Shumin 150; Fang Yong 131; Chen Guying 131 dating: 8110 匠石之齊, 至乎曲轅, 見櫟社樹。 其大蔽數千牛, 絜之百圍, 其高臨山 十仞而後有枝, 其可以為舟者旁十數。 觀者如巿, 匠伯不顧, 遂行不輟。 src: ZHUANG 4.4.2 Guo Qingfan 171; Wang Shumin 150; Fang Yong 131; Chen Guying 132 dating: 8110 弟子厭觀之, 走及匠石, 曰: 「自吾執斧斤以隨夫子, 未嘗見材如此其美也。 先生不肯視, 行不輟, 何邪?」 src: ZHUANG 4.4.3 Guo Qingfan 171; Wang Shumin 150; Fang Yong 131; Chen Guying 132 dating: 8110 曰: 「已矣, 勿言之矣! 散木也, 以為舟則沈, 以為棺槨則速腐, 以為器則速毀, 以為門戶則液樠, 以為柱則蠹。 是不材之木也, 无所可用, 故能若是之壽。」 src: ZHUANG 4.4.4 Guo Qingfan 171; Wang Shumin 151; Fang Yong 132; Chen Guying 132 dating: 8110 匠石歸, 櫟社見夢曰: 「女將惡乎比予哉? 若將比予於文木邪? 夫柤梨橘柚, 果蓏之屬, 實熟則剝, 剝則辱; src: ZHUANG 4.4.5 Guo Qingfan 171; Wang Shumin 151; Fang Yong 132; Chen Guying 132 dating: 8110 大枝折, 小枝泄。 此以其能 苦其生者也, 故不終其天年 而中道夭, 自掊擊於世俗者也。 物莫不若是。 且予求无所可用久矣, src: ZHUANG 4.4.6 Guo Qingfan 171; Wang Shumin 151; Fang Yong 132; Chen Guying 132 dating: 8110 幾死, 乃今得之, 為予大用。 使予也而有用, 且得有此大也邪? 且也若與予也皆物也, 柰何哉其相物也? 而幾死之散人, 又惡知散木!」 src: ZHUANG 4.4.7 Guo Qingfan 174; Wang Shumin 155; Fang Yong 132; Chen Guying 132 dating: 8110 匠石覺而診其夢。 弟子曰: 「趣取无用, 則為社何邪?」 src: ZHUANG 4.4.8 Guo Qingfan 174; Wang Shumin 155; Fang Yong 132; Chen Guying 132 dating: 8110 曰: 「密! 若无言! 彼亦直寄焉, 以為不知己者詬厲也。 不為社者, 且幾有翦乎! 且也彼其所保與眾異, 而以義譽之, 不亦遠乎!」 src: ZHUANG 4.5.1 Guo Qingfan 176; Wang Shumin 158; Fang Yong 135; Chen Guying 135 dating: 8110 南伯子綦遊乎商之丘, 見大木焉有異, 結駟千乘, 將隱芘其所藾。 子綦曰: 「此何木也哉? 此必有異材夫!」 仰而視其細枝, 則拳曲而不可以為棟梁; 俯而視其大根, 則軸解而不可以為棺槨; src: ZHUANG 4.5.2 Guo Qingfan 176; Wang Shumin 158; Fang Yong 135; Chen Guying 135 dating: 8110 咶其葉, 則口爛而為傷; 嗅之, 則使人狂酲,三日而不已。 src: ZHUANG 4.5.3 Guo Qingfan 177; Wang Shumin 158; Fang Yong 135; Chen Guying 135 dating: 8110 子綦曰: 「此果不材之木也, 以至於此其大也。 嗟乎神人,以此不材!」 src: ZHUANG 4.5.4 Guo Qingfan 177; Wang Shumin 158; Fang Yong 135; Chen Guying 135 dating: 8110 宋有荊氏者, 宜楸柏桑。 其拱把而上者, 求狙猴之杙者斬之; 三圍四圍, 求高名之麗者斬之; 七圍八圍, 貴人富商之家 求禪傍者斬之。 src: ZHUANG 4.5.5 Guo Qingfan 177; Wang Shumin 158; Fang Yong 135; Chen Guying 135 dating: 8110 故未終其天年, 而中道之夭於斧斤, 此材之患也。 故解之 以牛之白顙者 與豚之亢鼻者, 與人有痔病者 不可以適河。 此皆巫祝以知之矣, 所以為不祥也。 此乃神人之所以為大祥也。 src: ZHUANG 4.6.1 Guo Qingfan 180; Wang Shumin 163; Fang Yong 138; Chen Guying 138 dating: 8110 支離䟽者, 頤隱於齊, 肩高於頂, 會撮指天, 五管在上, 兩髀為脅。 挫鍼治繲, 足以餬口; 鼓筴播精, 足以食十人。 src: ZHUANG 4.6.2 Guo Qingfan 180; Wang Shumin 163; Fang Yong 138; Chen Guying 138 dating: 8110 上徵武士, 則支離攘臂於其間; 上有大役, 則支離以有常疾不受功; 上與病者粟, 則受三鍾與十束薪。 夫支離其形者, 猶足以養其身, 終其天年, 又況支離其德者乎! src: ZHUANG 4.7.1 Guo Qingfan 1i3; Wang Shumin 167; Fang Yong 139; Chen Guying 141 dating: 8110 孔子適楚, 楚狂接輿遊其門曰: 「鳳兮鳳兮, 何如德之衰也! 來世不可待, 往世不可追也。 天下有道, 聖人成焉; 天下无道, 聖人生焉。 src: ZHUANG 4.7.2 Guo Qingfan 1i3; Wang Shumin 167; Fang Yong 139; Chen Guying 141 dating: 8110 方今之時, 僅免刑焉。 福輕乎羽, 莫之知載; 禍重乎地, 莫之知避。 已乎已乎, 臨人以德! src: ZHUANG 4.7.3 Guo Qingfan 1i3; Wang Shumin 167; Fang Yong 139; Chen Guying 141 dating: 8110 殆乎殆乎, 畫地而趨! 迷陽迷陽, 无傷吾行! 郤曲郤曲, 无傷吾足!」 src: ZHUANG 4.7.4 Guo Qingfan 186; Wang Shumin 167; Fang Yong 140; Chen Guying 142 dating: 8110 山木自寇也, 膏火自煎也。 桂可食, 故伐之; 漆可用, 故割之。 人皆知有用之用, 而莫知无用之用也。
← 卷3 卷5 →