《莊子》卷22

洞神部 卷 22 / 33 13,196 字
返回《莊子》
src: ZHUANG 22.1.1 Guo Qingfan 729; Wang Shumin 805; Fang Yong 585; Chen Guying 558 dating: 8110 22 知北遊第二十二 知北遊於玄水之上, 登隱弅之丘, 而適遭无為謂焉。 知謂无為謂曰: 「予欲有問乎若: src: ZHUANG 22.1.2 Guo Qingfan 729; Wang Shumin 805; Fang Yong 585; Chen Guying 558 dating: 8110 何思何慮則知道? 何處何服則安道? 何從何道則得道?」 三問而无為謂不荅也, 非不荅, 不知荅也。 src: ZHUANG 22.1.3 Guo Qingfan 730; Wang Shumin 805; Fang Yong 586; Chen Guying 558 dating: 8110 知不得問, 反於白水之南, 登狐闋之上, 而睹狂屈焉。 知以之言也問乎狂屈。 src: ZHUANG 22.1.4 Guo Qingfan 730; Wang Shumin 805; Fang Yong 586; Chen Guying 558 dating: 8110 狂屈曰: 「唉! 予知之, 將語若。」 中欲言 而忘其所欲言。 src: ZHUANG 22.1.5 Guo Qingfan 731; Wang Shumin 805; Fang Yong 586; Chen Guying 558 dating: 8110 知不得問, 反於帝宮, 見黃帝而問焉。 黃帝曰: 「无思无慮 始知道, 无處无服 始安道, 无從无道 始得道。」 src: ZHUANG 22.1.6 Guo Qingfan 731; Wang Shumin 805; Fang Yong 586; Chen Guying 558 dating: 8110 知問黃帝曰: 「我與若知之, 彼與彼不知也, 其孰是邪?」 src: ZHUANG 22.1.7 Guo Qingfan 731; Wang Shumin 805; Fang Yong 586; Chen Guying 558 dating: 8110 黃帝曰: 「彼无為謂真是也, 狂屈似之; 我與汝終不近也。 夫知者不言, 言者不知, 故聖人行不言之教。 道不可致, 德不可至。 仁可為也, 義可虧也, 禮相偽也。 src: ZHUANG 22.1.8 Guo Qingfan 731; Wang Shumin 805; Fang Yong 586; Chen Guying 558 dating: 8110 故曰: 『失道而後德, 失德而後仁, 失仁而後義, 失義而後禮。 禮者, 道之華而亂之首也。』 src: ZHUANG 22.1.9 Guo Qingfan 731; Wang Shumin 805; Fang Yong 586; Chen Guying 558 dating: 8110 故曰: 『為道者日損, 損之又損之 以至於无為, 无為 而无不為也。』 今已為物也, 欲復歸根, 不亦難乎! 其易也,其唯大人乎! src: ZHUANG 22.1.10 Guo Qingfan 733; Wang Shumin 809; Fang Yong 586; Chen Guying 558 dating: 8110 生也死之徒, 死也生之始, 孰知其紀! 人之生,氣之聚也; 聚則為生, 散則為死。 若死生為徒, 吾又何患! src: ZHUANG 22.1.11 Guo Qingfan 733; Wang Shumin 809; Fang Yong 586; Chen Guying 559 dating: 8110 故萬物一也, 是其所美者為神奇, 其所惡者為臭腐; 臭腐復化為神奇, 神奇復化為臭腐。 故曰: 『通天下一氣耳。』 聖人故貴一。」 src: ZHUANG 22.1.12 Guo Qingfan 734; Wang Shumin 809; Fang Yong 586; Chen Guying 559 dating: 8110 知謂黃帝曰: 「吾問无為謂, 无為謂不應我, 非不我應, 不知應我也。 src: ZHUANG 22.1.13 Guo Qingfan 734; Wang Shumin 809; Fang Yong 586; Chen Guying 559 dating: 8110 吾問狂屈, 狂屈中欲告我 而不我告, 非不我告, 中欲告 而忘之也。 今予問乎若, 若知之,奚故不近?」 src: ZHUANG 22.1.14 Guo Qingfan 734; Wang Shumin 809; Fang Yong 586; Chen Guying 559 dating: 8110 黃帝曰: 「彼其真是也, 以其不知也; 此其似之也, 以其忘之也; 予與若終不近也, 以其知之也。」 src: ZHUANG 22.1.15 Guo Qingfan 734; Wang Shumin 809; Fang Yong 586; Chen Guying 559 dating: 8110 狂屈聞之, 以黃帝為知言。 src: ZHUANG 22.2.1 Guo Qingfan 735; Wang Shumin i11; Fang Yong 590; Chen Guying 563 dating: 8110 天地有大美而不言, 四時有明法而不議, 萬物有成理而不說。 聖人者,原天地之美 而達萬物之理, 是故至人无為, 大聖不作, 觀於天地之謂也。 src: ZHUANG 22.2.2 Guo Qingfan 735; Wang Shumin i11; Fang Yong 590; Chen Guying 563 dating: 8110 今彼神明至精, 與彼百化, 物已死生 方圓, 莫知其根也, 扁然而萬物自古以固存。 六合為巨, 未離其內; 秋豪為小, 待之成體。 src: ZHUANG 22.2.3 Guo Qingfan 735; Wang Shumin i11; Fang Yong 590; Chen Guying 563 dating: 8110 天下莫不沈浮, 終身不故; 陰陽四時運行, 各得其序。 惛然若亡而存, 油然不形而神, 萬物畜而不知。 此之謂本根, 可以觀於天矣。 src: ZHUANG 22.3.1 Guo Qingfan 737; Wang Shumin i13; Fang Yong 593; Chen Guying 566 dating: 8110 齧缺問道乎被衣, 被衣曰: 「若正汝形, 一汝視, 天和將至; 攝汝知, 一汝度, 神將來舍。 德將為汝美, 道將為汝居, 汝瞳焉如新生之犢 而无求其故!」 src: ZHUANG 22.3.2 Guo Qingfan 738; Wang Shumin i13; Fang Yong 593; Chen Guying 566 dating: 8110 言未卒, 齧缺睡寐。 被衣大悅, 行歌而去之, 曰: 「形若槁骸, 心若死灰, 真其實知, 不以故自持。 媒媒晦晦, 无心而不可與謀。 彼何人哉!」 src: ZHUANG 22.4.1 Guo Qingfan 739; Wang Shumin i13; Fang Yong 595; Chen Guying 567 dating: 8110 舜問乎丞曰: 「道可得而有乎?」 src: ZHUANG 22.4.2 Guo Qingfan 739; Wang Shumin i16; Fang Yong 595; Chen Guying 567 dating: 8110 曰: 「汝身非汝有也, 汝何得有夫道?」 src: ZHUANG 22.4.3 Guo Qingfan 739; Wang Shumin i16; Fang Yong 595; Chen Guying 567 dating: 8110 舜曰: 「吾身非吾有也, 孰有之哉?」 src: ZHUANG 22.4.4 Guo Qingfan 739; Wang Shumin i16; Fang Yong 595; Chen Guying 567 dating: 8110 曰: 「是天地之委形也; 生非汝有, 是天地之委和也; 性命非汝有, 是天地之委順也; 孫子非汝有, 是天地之委蛻也。 src: ZHUANG 22.4.5 Guo Qingfan 739; Wang Shumin i16; Fang Yong 595; Chen Guying 567 dating: 8110 故行不知所往, 處不知所持, 食不知所味。 天地之彊陽氣也, 又胡可得而有邪!」 src: ZHUANG 22.5.1 Guo Qingfan 741; Wang Shumin i18; Fang Yong 596; Chen Guying 569 dating: 8110 孔子問於老聃曰: 「今日晏閒, 敢問至道。」 src: ZHUANG 22.5.2 Guo Qingfan 741; Wang Shumin i18; Fang Yong 596; Chen Guying 569 dating: 8110 老聃曰: 「汝齋戒, 䟽𤅢而心, 澡雪而精神, 掊擊而知! 夫道, 窅然難言哉! 將為汝言其崖略。 src: ZHUANG 22.5.3 Guo Qingfan 741; Wang Shumin i18; Fang Yong 596; Chen Guying 569 dating: 8110 夫昭昭生於冥冥, 有倫生於无形, 精神生於道, 形本生於精, 而萬物以形相生, 故九竅者胎生, 八竅者卵生。 其來无迹, 其往无崖, src: ZHUANG 22.5.4 Guo Qingfan 741; Wang Shumin i18; Fang Yong 596; Chen Guying 569 dating: 8110 无門无房, 四達之皇皇也。 邀於此者, 四肢彊, 思慮恂達, 耳目聰明, 其用心不勞, 其應物无方。 src: ZHUANG 22.5.5 Guo Qingfan 741; Wang Shumin i18; Fang Yong 596; Chen Guying 569 dating: 8110 天不得不高, 地不得不廣, 日月不得不行, 萬物不得不昌, 此其道與! src: ZHUANG 22.5.6 Guo Qingfan 743; Wang Shumin i18; Fang Yong 596; Chen Guying 569 dating: 8110 「且夫『博之不必知, 辯之不必慧』, 聖人以斷之矣。 若夫益之而不加益, 損之而不加損者, 聖人之所保也。 src: ZHUANG 22.5.7 Guo Qingfan 743; Wang Shumin i18; Fang Yong 596; Chen Guying 569 dating: 8110 淵淵乎其若海, 魏魏乎其終則復始也, 運量萬物而不匱。 則君子之道, 彼其外與! 萬物皆往資焉而不匱, 此其道與! src: ZHUANG 22.5.8 Guo Qingfan 744; Wang Shumin i22; Fang Yong 597; Chen Guying 569 dating: 8110 「中國有人焉, 非陰非陽, 處於天地之閒, 直且為人, 將反於宗。 src: ZHUANG 22.5.9 Guo Qingfan 744; Wang Shumin i22; Fang Yong 597; Chen Guying 569 dating: 8110 自本觀之, 生者,喑醷物也。 雖有壽夭, 相去幾何? 須臾之說也。 奚足以為堯桀之是非! src: ZHUANG 22.5.10 Guo Qingfan 744; Wang Shumin i22; Fang Yong 597; Chen Guying 569 dating: 8110 果蓏有理, 人倫雖難, 所以相齒。 聖人遭之而不違, 過之而不守。 調而應之, 德也; 偶而應之, 道也; 帝之所興, 王之所起也。 src: ZHUANG 22.5.11 Guo Qingfan 746; Wang Shumin i23; Fang Yong 597; Chen Guying 570 dating: 8110 「人生天地之閒, 若白駒之過郤, 忽然而已。 注然勃然, 莫不出焉; 油然漻然, 莫不入焉。 已化而生, 又化而死, src: ZHUANG 22.5.12 Guo Qingfan 746; Wang Shumin i23; Fang Yong 597; Chen Guying 570 dating: 8110 生物哀之, 人類悲之。 解其天弢, 墮其天袠, 紛乎宛乎, 魂魄將往, 乃身從之, 乃大歸乎! src: ZHUANG 22.5.13 Guo Qingfan 746; Wang Shumin i23; Fang Yong 597; Chen Guying 570 dating: 8110 不形之形, 形之不形, 是人之所同知也, 非將至之所務也, 此眾人之所同論也。 彼至則不論, 論則不至。 明見无值, 辯不若默。 src: ZHUANG 22.5.14 Guo Qingfan 746; Wang Shumin i23; Fang Yong 597; Chen Guying 570 dating: 8110 道不可聞, 聞不若塞。 此之謂大得。」 src: ZHUANG 22.6.1 Guo Qingfan 749; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 574 dating: 8110 東郭子問於莊子曰: 「所謂道, 惡乎在?」 src: ZHUANG 22.6.2 Guo Qingfan 749; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 574 dating: 8110 莊子曰: 「无所不在。」 src: ZHUANG 22.6.3 Guo Qingfan 749; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 574 dating: 8110 東郭子曰: 「期而後可。」 src: ZHUANG 22.6.4 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 574 dating: 8110 莊子曰: 「在螻蟻。」 src: ZHUANG 22.6.5 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 574 dating: 8110 曰: 「何其下邪?」 src: ZHUANG 22.6.6 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 574 dating: 8110 曰: 「在稊稗。」 src: ZHUANG 22.6.7 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 574 dating: 8110 曰: 「何其愈下邪?」 src: ZHUANG 22.6.8 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 575 dating: 8110 曰: 「在瓦甓。」 src: ZHUANG 22.6.9 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 575 dating: 8110 曰: 「何其愈甚邪?」 src: ZHUANG 22.6.10 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 575 dating: 8110 曰: 「在屎溺。」 src: ZHUANG 22.6.11 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 575 dating: 8110 東郭子不應。 莊子曰: 「夫子之問也, 固不及質。 正獲之問於監巿履狶也, 每下愈況。 汝唯莫必, 无乎逃物。 src: ZHUANG 22.6.12 Guo Qingfan 750; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 575 dating: 8110 至道若是, 大言亦然。 周徧咸三者, 異名同實, 其指一也。 src: ZHUANG 22.6.13 Guo Qingfan 752; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 575 dating: 8110 嘗相與遊乎无何有之宮, 同合而論, 无所終窮乎! 嘗相與无為乎! 澹而靜乎! 漠而清乎! 調而閒乎! 寥已吾志, 无往焉而不知其所至。 去而來不知其所止, src: ZHUANG 22.6.14 Guo Qingfan 752; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 575 dating: 8110 吾已往來焉 而不知其所終, 彷徨乎馮閎, 大知入焉 而不知其所窮。 物物者與物无際, 而物有際者, 所謂物際者也; src: ZHUANG 22.6.15 Guo Qingfan 752; Wang Shumin i28; Fang Yong 603; Chen Guying 575 dating: 8110 不際之際, 際之不際者也。 謂盈虛衰殺, 彼為盈虛非盈虛, 彼為衰殺非衰殺, 彼為本末非本末, 彼為積散非積散也。」 src: ZHUANG 22.7.1 Guo Qingfan 754; Wang Shumin i33; Fang Yong 607; Chen Guying 578 dating: 8110 妸荷甘與神農 同學於老龍吉。 神農隱几闔戶晝暝, 妸荷甘日中奓戶 而入曰: 「老龍死矣!」 src: ZHUANG 22.7.2 Guo Qingfan 754; Wang Shumin i33; Fang Yong 607; Chen Guying 578 dating: 8110 神農 隱几擁杖而起, 嚗然放杖而笑, 曰: 「天知予僻陋慢訑, 故棄予而死。 已矣夫子! 无所發予之狂言而死矣夫!」 src: ZHUANG 22.7.3 Guo Qingfan 755; Wang Shumin i33; Fang Yong 607; Chen Guying 578 dating: 8110 弇堈弔聞之, 曰: 「夫體道者, 天下之君子所繫焉。 今於道, 秋豪之端萬分 未得處一焉, 而猶知藏其狂言而死, 又況夫體道者乎! src: ZHUANG 22.7.4 Guo Qingfan 755; Wang Shumin i33; Fang Yong 607; Chen Guying 578 dating: 8110 視之无形, 聽之无聲, 於人之論者, 謂之冥冥, 所以論道,而非道也。」 src: ZHUANG 22.8.1 Guo Qingfan 756; Wang Shumin i36; Fang Yong 608; Chen Guying 580 dating: 8110 於是泰清問乎无窮曰: 「子知道乎?」 src: ZHUANG 22.8.2 Guo Qingfan 756; Wang Shumin i36; Fang Yong 608; Chen Guying 580 dating: 8110 无窮曰: 「吾不知。」 src: ZHUANG 22.8.3 Guo Qingfan 756; Wang Shumin i36; Fang Yong 609; Chen Guying 580 dating: 8110 又問乎无為。 无為曰: 「吾知道。」 src: ZHUANG 22.8.4 Guo Qingfan 756; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 580 dating: 8110 曰: 「子之知道, 亦有數乎?」 曰: 「有。」 src: ZHUANG 22.8.5 Guo Qingfan 756; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 580 dating: 8110 曰: 「其數若何?」 src: ZHUANG 22.8.6 Guo Qingfan 757; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 580 dating: 8110 无為曰: 「吾知道之可以貴, 可以賤, 可以約, 可以散, 此吾所以知道之數也。」 src: ZHUANG 22.8.7 Guo Qingfan 757; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 580 dating: 8110 泰清以之言也 問乎无始曰: 「若是, 則无窮之弗知與无為之知, 孰是而孰非乎?」 src: ZHUANG 22.8.8 Guo Qingfan 757; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 580 dating: 8110 无始曰: 「不知深矣, 知之淺矣; 弗知內矣, 知之外矣。」 src: ZHUANG 22.8.9 Guo Qingfan 757; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 580 dating: 8110 於是泰清中而歎曰: 「弗知乃知乎! 知乃不知乎! 孰知不知之知, src: ZHUANG 22.8.10 Guo Qingfan 757; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 580 dating: 8110 知之不知乎?」无始曰: 「道不可聞, 聞而非也; 道不可見, 見而非也; 道不可言, 言而非也。 知形形之不形乎! 道不當名。」 src: ZHUANG 22.8.11 Guo Qingfan 758; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 5i1 dating: 8110 无始曰: 「有問道而應之者, 不知道也。 雖問道者, 亦未聞道。 道无問, 問无應。 无問問之, 是問窮也; 无應應之, 是无內也。 src: ZHUANG 22.8.12 Guo Qingfan 758; Wang Shumin i37; Fang Yong 609; Chen Guying 5i1 dating: 8110 以无內待問窮, 若是者, 外不觀乎宇宙, 內不知乎大初, 是以不過乎崑崙, 不遊乎大虛。」 src: ZHUANG 22.9.1 Guo Qingfan 759; Wang Shumin i39; Fang Yong 610; Chen Guying 5i2 dating: 8110 光曜問乎无有曰: 「夫子有乎? 其无有乎?」 src: ZHUANG 22.9.2 Guo Qingfan 759; Wang Shumin i39; Fang Yong 610; Chen Guying 5i2 dating: 8110 無有弗應也, 光曜不得問,而孰視其狀貌, 窅然空然, 終日視之而不見, 聽之而不聞, 搏之而不得也。 src: ZHUANG 22.9.3 Guo Qingfan 760; Wang Shumin i39; Fang Yong 611; Chen Guying 5i2 dating: 8110 光曜曰: 「至矣! 其孰能至此乎! 予能有无矣, 而未能无无也; 及為无有矣, 何從至此哉!」 src: ZHUANG 22.10.1 Guo Qingfan 760; Wang Shumin i41; Fang Yong 611; Chen Guying 5i4 dating: 8110 大馬之捶鉤者, 年八十矣, 而不失豪芒。 大馬曰: 「子巧與? 有道與?」 src: ZHUANG 22.10.2 Guo Qingfan 761; Wang Shumin i41; Fang Yong 612; Chen Guying 5i4 dating: 8110 曰: 「臣有守也。 臣之年二十而好捶鉤, 於物无視也, 非鉤无察也。 是用之者, 假不用者也以長得其用, 而況乎无不用者乎! 物孰不資焉!」 src: ZHUANG 22.11.1 Guo Qingfan 762; Wang Shumin i43; Fang Yong 613; Chen Guying 585 dating: 8110 冉求問於仲尼曰: 「未有天地可知邪?」 src: ZHUANG 22.11.2 Guo Qingfan 762; Wang Shumin i43; Fang Yong 613; Chen Guying 585 dating: 8110 仲尼曰: 「可, 古猶今也。」 src: ZHUANG 22.11.3 Guo Qingfan 762; Wang Shumin i43; Fang Yong 613; Chen Guying 585 dating: 8110 冉求失問而退, 明日復見, 曰: 「昔者吾問 『未有天地可知乎?』 夫子曰: 『可, 古猶今也。』 昔日吾昭然, 今日吾昧然, 敢問何謂也?」 src: ZHUANG 22.11.4 Guo Qingfan 762; Wang Shumin i43; Fang Yong 613; Chen Guying 585 dating: 8110 仲尼曰: 「昔之昭然也, 神者先受之; 今之昧然也, 且又為不神者求邪? 无古无今, 无始无終。 未有子孫而有子孫, 可乎?」 src: ZHUANG 22.11.5 Guo Qingfan 762; Wang Shumin i44; Fang Yong 613; Chen Guying 585 dating: 8110 冉求未對。 仲尼曰: 「已矣, 未應矣! 不以生生死, 不以死死生。 死生有待邪? 皆有所一體。 src: ZHUANG 22.11.6 Guo Qingfan 762; Wang Shumin i44; Fang Yong 613; Chen Guying 585 dating: 8110 有先天地生者物邪? 物物者非物。 物出不得先物也, 猶其有物也。 猶其有物也, 无已。 聖人之愛人也終无已者, 亦乃取於是者也。」 src: ZHUANG 22.12.1 Guo Qingfan 765; Wang Shumin i47; Fang Yong 615; Chen Guying 588 dating: 8110 顏淵問乎仲尼曰: 「回嘗聞諸夫子曰: 『无有所將, 无有所迎。』 回敢問其遊。」 src: ZHUANG 22.12.2 Guo Qingfan 765; Wang Shumin i47; Fang Yong 615; Chen Guying 588 dating: 8110 仲尼曰: 「古之人, 外化而內不化; 今之人, 內化而外不化。 與物化者, 一不化者也。 安化安不化, 安與之相靡, 必與之莫多。 src: ZHUANG 22.12.3 Guo Qingfan 765; Wang Shumin i47; Fang Yong 615; Chen Guying 588 dating: 8110 狶韋氏之囿, 黃帝之圃, 有虞氏之宮, 湯武之室。 君子之人, 若儒墨者師, 故以是非相𩐋也, 而況今之人乎! src: ZHUANG 22.12.4 Guo Qingfan 765; Wang Shumin i47; Fang Yong 615; Chen Guying 588 dating: 8110 聖人處物不傷物。 不傷物者, 物亦不能傷也。 唯无所傷者, 為能與人相將迎。 山林與! 皋壤與! 使我欣欣然而樂與! src: ZHUANG 22.12.5 Guo Qingfan 765; Wang Shumin i47; Fang Yong 615; Chen Guying 588 dating: 8110 樂未畢也, 哀又繼之。 哀樂之來,吾不能禦, 其去弗能止。 悲夫, 世人直為物逆旅耳! src: ZHUANG 22.12.6 Guo Qingfan 765; Wang Shumin i47; Fang Yong 615; Chen Guying 588 dating: 8110 夫知遇 而不知所不遇, 知能能 而不能所不能。 无知无能者, 固人之所不免也。 夫務免乎人之所不免者, 豈不亦悲哉! 至言去言, 至為去為。 齊知之所知, 則淺矣。」
← 卷21 卷23 →